groenland

In Groenlandse gletsjers leven bacteriën, algen, schimmels en zelfs ongewervelden en zij maken het oppervlak van de gletsjer donkerder, waardoor deze meer warmte absorbeert. Dat hebben Engelse onderzoekers ontdekt.

De onderzoekers togen naar Groenland en bestudeerden daar de Mittivakkat-gletsjer. “Ons veldwerk onthulde een microbiële tuin bestaande uit levensvormen die floreerden in deze koude omgeving, waaronder sneeuwalgen, bacteriën, schimmels en zelfs ongewervelden,” vertelt onderzoeker Stefanie Lutz.

Reflectie
De onderzoekers keken onder meer welke invloed al deze levensvormen op de gletsjer hadden. Ze vergeleken daartoe onder meer de reflectiviteit van het gletsjerijs met ijs zonder levensvormen. Ze ontdekten dat puur ijs zonlicht veel beter reflecteerde dan het gletsjerijs met daarin diverse levensvormen. Op plekken waar heel veel microbiële populaties leefden, was het oppervlak van de gletsjer donkerder en werd tot wel tachtig procent minder licht gereflecteerd.

Sneeuwalgen?

“Skieërs hebben sneeuwalgen mogelijk al eens gezien, maar niet als zodanig geïdentificeerd,” legt Lutz uit. “Ze zien eruit als gekleurde sneeuw – meestal rood.”

Roet
“Eerder nam men aan dat een laag albedo (weinig lichtreflectie, red.) voornamelijk ontstaat door roet of stof,” vertelt onderzoeker Liane G. Benning. Dit onderzoek toont aan dat ook microbieel leven invloed heeft op het albedo van een gletsjer.

Klimaatmodel
Het onderzoek is belangrijk, omdat het albedo-effect een rol speelt in klimaatmodellen. Lichte oppervlakken hebben een hoog albedo en reflecteren veel zonlicht (waardoor het betreffende gebied koud blijft) en donkere oppervlakken hebben een laag albedo en absorberen veel zonlicht (waardoor het betreffende gebied opwarmt). Als ijs smelt, maken lichte oppervlakken plaats voor donkere oppervlakken en warmt zo’n gebied door het smelten van ijs dus nog sneller op. “In toekomstige klimaatscenario’s – waarin nog meer smeltend ijs wordt voorspelt – moeten we beter onderscheid kunnen maken tussen alle factoren die invloed hebben op het albedo-effect.”

Het onderzoek is overigens niet alleen interessant voor klimaatonderzoek. Studies naar levensvormen die onder extreem lage temperaturen kunnen overleven, hebben ook implicaties voor de zoektocht naar leven op andere hemellichamen, zoals bijvoorbeeld de ijzige maan Europa.