Eindelijk lijkt het gat in de ozonlaag kleiner te worden. Wetenschappers zien het gat krimpen en beweren dat dit een teken van herstel is.

Het gat in de ozonlaag ontstaat in augustus boven Antarctica. Dan begint namelijk de lente op het zuidelijk halfrond. De grootte van het gat varieert van jaar tot jaar. Dit komt omdat het gat van de ozonlaag niet alleen door de uitstoot van drijfgassen (cfk’s) wordt beïnvloed, maar ook door vulkanisme.

De ozonlaag houdt het schadelijkste deel van de uv-straling uit zonlicht tegen en is daarom belangrijk voor leven op aarde. In 1987 is er een verbod gekomen op de uitstoot van cfk’s, waarna het gat in de ozonlaag begin deze eeuw langzaam stabiliseerde.

Maar nu lijkt het gat – volgens verwachting – te krimpen. Het gat in de ozonlaag is van september 2000 tot september 2015 meer dan 4,4 miljoen vierkante kilometer gekrompen. Dat is twee keer het oppervlak van Groenland, de helft van Brazilië of honderd keer het oppervlak van Nederland.

Weg met cfk’s
“We riepen met z’n allen: weg met cfk’s. Nu zijn we eindelijk van deze moleculen af en zien we hoe de planeet reageert”, zegt onderzoeker Dr Ryan R Neely Ill. “De computermodellen komen overeen met wat we observeren: het herstel van de ozonlaag is begonnen.”

Vulkaanuitbarstingen
“Het Montreal Protocol is een succesverhaal”, vertelt collega Dr Anja Schmidt van de universiteit van Leeds. “Ondanks dat de ozonlaag herstelt, was het gat in de ozonlaag in 2015 erg groot. We hebben nu vastgesteld dat enkele kleine vulkanische uitbarstingen het herstel van de ozonlaag hebben vertraagd. Bij erupties komen kleine chloorhoudende deeltjes vrij, die reageren op het ozon in de atmosfeer boven Antarctica.”

September is de beste maand
Het gat in de ozonlaag is het grootst in oktober, maar de onderzoekers beweren dat het slim is om juist de gegevens van september te analyseren. Dan zijn de temperaturen namelijk lager en is de snelheid waarmee het gat zich opent goed te volgen.