Een gokmachine creëert een hoop herrie als u wint. En dat is niet voor niets, zo tonen onderzoekers aan. De geluidjes maken gokken niet alleen spannender, maar zorgen er ook voor dat mensen het aantal keren dat ze daadwerkelijk geld hebben gewonnen, flink overschatten.

Wanneer mensen achter een gokmachine plaatsnemen en geen geld winnen, maakt de machine geen geluid. Maar wanneer mensen meer geld winnen dan ze hebben ingezet, begint de machine een hoop lawaai te maken. Datzelfde gebeurt wanneer mensen minder geld winnen dan ze hebben ingezet (en dus eigenlijk geld verliezen). Onderzoekers van de universiteit van Waterloo vroegen zich af welke rol deze muziekjes tijdens het gokken speelden. Kon een muziekje na het winnen van minder geld dan was ingezet bijvoorbeeld verhullen dat mensen eigenlijk geld hadden verloren?

Het experiment
De onderzoekers verzamelden 96 gokkers en zetten ze achter een gokmachine. Tijdens een eerste sessie experimenten maakten de gokmachines geluidjes wanneer mensen geld wonnen (en dus ook wanneer ze minder geld wonnen dan ze hadden ingezet). Tijdens een tweede sessie maakte de gokmachine geen geluid als mensen wonnen. Om een beeld te krijgen van hoe opgewonden mensen van het gokken werden, hielden de onderzoekers de elektrische weerstand van de huid van de proefpersonen in de gaten. Deze elektrische weerstand verandert wanneer de huid vochtiger wordt en mensen die opgewonden zijn, gaan zweten. Daarnaast kregen proefpersonen na afloop van de experimenten de opdracht om een schatting te maken van het aantal keren dat ze gewonnen hadden.

WIST U DAT…
…mensen aanzienlijk minder geld uitgeven als ze gloednieuwe bankbiljetten in hun portemonnee hebben zitten?

Overschatten
Uit het onderzoek blijkt dat de geluiden van de gokmachine ervoor zorgden dat proefpersonen opgewondener werden. Ook bleken proefpersonen het gokken leuker te vinden als ze bij winst beloond werden met een muziekje. Een andere opvallende conclusie uit het onderzoek is dat de gokkers het aantal keren dat ze wonnen flink overschatten. Zowel wanneer ze achter een stille als achter een luidruchtige gokmachine zaten. Maar ze overschatten hun winst veel sterker als de gokmachine lawaai maakte, zo blijkt. Proefpersonen dachten dan 24 procent vaker te hebben gewonnen dan in werkelijkheid het geval was. Ter vergelijking: proefpersonen die achter een stille gokmachine zaten, dachten vijftien procent vaker gewonnen te hebben dan in werkelijkheid het geval was. Maar hoe zorgt muziek er nu voor dat mensen hun winst zo overschatten? De onderzoekers hebben wel een idee. De gokmachines maken ook een muziekje als mensen minder winnen dan is ingezet, maar door het muziekje associëren ze ook zo’n gewonnen ronde met winst, terwijl het eigenlijk verlies is.

De gevonden effecten kunnen wellicht deels verklaren waarom gokmachines zo verslavend werken. “Geluiden dragen bij aan het plezier dat de gokker ondervindt, maar leidt er ook toe dat mensen hun winst overschatten,” zo schrijven de onderzoekers in het blad Journal of Gambling Studies. “Beide effecten kunnen bijdragen aan gokproblemen, zoals misvattingen over de echte winkansen en niet kunnen stoppen met spelen.”