richard III

Archeologen van de universiteit van Leicester hebben meer dan vijfhonderd jaar nadat hij werd begraven, de stoffelijke resten van koning Richard III teruggevonden. Het graf van de koning werd ontdekt in Leicester, onder een parkeerplaats.

Dat maakten de archeologen zojuist tijdens een persconferentie bekend. Met de ontdekking wordt na honderden jaren eindelijk duidelijk waar de omstreden koning na diens dood begraven werd: in een kerkje van de franciscanen.

Analyse
De onderzoekers vonden de stoffelijke resten van de koning onder een parkeerplaats in Leicester terug. Het teruggevonden skelet is nog in redelijk goede staat en vrijwel compleet (alleen de voeten missen). De onderzoekers onderwierpen het aan een grondige studie en moeten op basis van die analyse concluderen dat alles erop wijst dat dit de stoffelijke resten van koning Richard III zijn: de laatste Engelse koning die tijdens een veldslag het leven liet.

Wonden
Zo laat het skelet zien dat de man aan wie het toebehoorde in het strijdgewoel heel wat te verduren heeft gehad. In totaal troffen de onderzoekers tien flinke verwondingen aan, acht daarvan werden op de schedel teruggevonden. Waarschijnlijk is de koning tijdens de strijd zijn helm verloren. Ook zijn enkele wonden teruggevonden die waarschijnlijk na de dood van de koning zijn toegebracht. Bijvoorbeeld een flinke snee bij de ribben. Een harnas beschermde de borstkas van de koning en dus moet deze wond wel nadat hij overleden en van zijn harnas ontdaan was, zijn toegebracht. Mogelijk om de verslagen vorst verder te vernederen.

De teruggevonden schedel. Foto: University of Leicester.

De teruggevonden schedel. Foto: University of Leicester.

Vervormd
Wat verder opvalt aan de stoffelijke resten, is dat de handen kruislings ter hoogte van de heupen rusten. Mogelijk werd de koning dan ook geboeid ter ruste gelegd. Ook is op foto’s van de stoffelijke resten goed te zien dat de ruggengraat vervormd is. Ook dat deed de archeologen al snel vermoeden dat het om Richard III gaat: de koning zou een vervormde rug hebben gehad.

De vervormde ruggengraat. Foto:

De vervormde ruggengraat. Foto: University of Leicester.

DNA
Het skelet levert daarmee tal van bewijzen dat de archeologen de resten van koning Richard III hebben gevonden. Maar om zeker te zijn, is DNA-onderzoek nodig. Even is het spannend of het gaat lukken om DNA van het skelet te halen, maar het lukte! Vervolgens werd DNA van Anne of York (de zus van Richard III) en de Engelsman Michael Ibsen (hij stamt af van Richard III) gebruikt om vast te stellen of de stoffelijke resten aan Richard III toebehoorden. De onderzoekers stelden eerst vast dat Michael Ibsen (een nog in leven zijnde timmerman) afstamde van de familie van Richard III. Vervolgens werd Ibsens DNA vergeleken met het DNA van de stoffelijke resten. En dat leverde een match op: er zijn overeenkomsten in het DNA van de stoffelijke resten en dat van de timmerman Michael Ibsen. En daarmee achten de archeologen bewezen dat ze de resten van Richard III hebben gevonden.

Het belang van de ontdekking

Waarom is het voor de Britten zo belangrijk om de resten van hun koning terug te vinden? Dat heeft meerdere oorzaken. Ten eerste hopen de onderzoekers met het terugvinden van hun koning meer te weten te komen over Richard III. De koning stierf in 1485 tijdens een veldslag en na zijn dood werd zijn reputatie enorm beschadigd door zijn tegenstanders en opvolgers. Daardoor is het lastig gebleken om fabels en feiten omtrent het leven van Richard III van elkaar te scheiden: wat is nu lasterlijke propaganda en wat is nu waar? Tegelijkertijd is Richard III ook heel belangrijk geweest voor zijn land. Zo stelde hij diverse wetten in die voor die tijd heel vooruitstrevend waren en nog steeds invloed hebben. Zo zette hij zich bijvoorbeeld in voor een betere rechtspraak.

Hoe het begon
Archeologen van de universiteit van Leicester begonnen hun zoektocht in augustus 2012. Meer dan vijfhonderd jaar nadat koning Richard III werd begraven, hoopten de archeologen eindelijk uit te vinden waar het graf van de vorst zich bevindt. Ze startten met opgravingen op een oude parkeerplaats. Radarbeelden en eerdere vondsten wijzen er namelijk op dat zich onder deze parkeerplaats de fundamenten van een kerk bevinden. En dat zou zomaar eens de kerk kunnen zijn waar koning Richard III in 1485 werd begraven.

En verder
Begin september wordt duidelijk dat de archeologen op het juiste spoor zitten: ze vinden onder de parkeerplaats de resten van een Middeleeuwse kerk. Een weekje later melden de archeologen dat ze in de kerk stoffelijke resten hebben teruggevonden. Onduidelijk is op dat moment nog of het om de resten van koning Richard III gaat. Om daar achter te komen, moeten de stoffelijke resten worden geanalyseerd en is een DNA-test nodig.

De stoffelijke resten die zijn teruggevonden. Foto: University of Leicester.

De stoffelijke resten die zijn teruggevonden. Er is geen kist teruggevonden. Ook konden de archeologen geen persoonlijke bezittingen van de koning terugvinden. Foto: University of Leicester.

Schedel
Enkele maanden verstrijken en vandaag – 4 februari 2013 – komen de resultaten van die analyse en het DNA-onderzoek dan eindelijk naar buiten. De archeologen zijn er zeker van dat ze de resten van koning Richard III hebben teruggevonden. Met de ontdekking worden direct al enkele fabels die de koning omringen, ontkracht. Zo ging het verhaal dat de botten van Richard III na zijn begrafenis door zijn tegenstanders werden opgegraven en in de rivier werden gegooid. Daar blijkt nu dus niets van waar te zijn.

Het volledige skelet. Foto: University of Leicester.

Het volledige skelet. Foto: University of Leicester.

De resten van koning Richard III zullen opnieuw worden begraven. Dit keer in de kathedraal van Leicester.