groenland

Duitse onderzoekers hebben de dikte van de Groenlandse en Antarctische ijskappen heel nauwkeurig kunnen bepalen. Uit de cijfers blijkt onder meer dat de Groenlandse ijskap anno 2014 twee keer meer ijs verliest dan in 2009.

De nieuwe hoogtekaart van Antarctica. Afbeelding: Helm et al., The Cryosphere, 2014.

De nieuwe hoogtekaart van Antarctica. Afbeelding: Helm et al., The Cryosphere, 2014.

De nieuwe hoogtekaarten geven een beeld van de huidige staat van de ijskappen,” vertelt onderzoeker Veit Helm. “De hoogtes zijn heel accuraat en beslaan een gebied dat bijna zestien miljoen vierkante kilometer groot is.”

CryoSat-2
De kaarten zijn gebaseerd op gegevens van de CrySat-2-satelliet. Deze satelliet stelt de dikte van de ijskap vast door radar- of laserpulsen op het oppervlak van de aarde af te sturen. Op basis van deze gegevens konden de onderzoekers de dikte van individuele gletsjers vaststellen.

Vanaf 2011
Maar de onderzoekers konden met behulp van CryoSat-2 niet alleen de huidige toestand van de ijskap achterhalen. De satelliet werd in 2010 gelanceerd en verzamelt dus al een aantal jaren informatie over de dikte van de ijskappen. Vandaar dat de onderzoekers ook vast konden stellen hoe de dikte van het ijs in de periode tussen 2011 en 2014 veranderd is. IJskappen nemen in massa toe door sneeuwval. Ze verliezen massa door smeltende en versnellende gletsjers die het ijs vanaf het hart van de ijskap richting de oceaan vervoeren.

Antarctica

Zowel de ijskap op West-Antarctica als het ijs op het Antarctisch Schiereiland neemt snel in volume af. De ijskap op Oost-Antarctica neemt juist – heel licht – in volume toe. De onderzoekers benadrukken dat deze toename echter niet opweegt tegen de afname die op andere delen van Antarctica is waargenomen.

De afname
Uit het onderzoek blijkt dat het volume van de Groenlandse ijskap per jaar met zo’n 375 kubieke kilometer per jaar afneemt. “Wanneer we de huidige gegevens vergelijken met die van de ICESAT-satelliet uit het jaar 2009 blijkt dat het volumeverlies in Groenlands sindsdien verdubbeld is,” vertelt onderzoeker Angelika Humbert. “Het verlies van de West-Antarctische IJskap is in diezelfde periode met een factor drie toegenomen. samen verliezen de ijskappen zo’n 500 kubieke kilometer ijs per jaar.”

Wetenschappers gebruiken nu al weer zo’n twintig jaar satellietgegevens om de hoogte van de ijskappen in te schatten. In die periode nam het volume van de ijskappen nog nooit zo hard af als nu. De grootste veranderingen in de dikte van het ijs werden gemeten bij de Jakoshavn-gletsjer (West-Groenland) en de Pine Island-gletsjer (West-Antarctica).