Het is niet één soort, maar zeker vijf(!) soorten. En al die soorten worden met uitsterven bedreigd.

De Chinese reuzensalamander kan wel zestig kilogram wegen en staat bekend als het grootste amfibie op aarde. Maar daar kan spoedig verandering in komen. Nieuw onderzoek onthult namelijk dat de toekomst van de met uitsterven bedreigde Chinese reuzensalamander er nog veel beroerder uitziet dan gedacht. Reuzensalamanders die tot voor kort tot één soort werden gerekend, blijken in werkelijkheid tot zeker vijf en mogelijk zelfs acht soorten te kunnen worden gerekend. En al die soorten worden ernstig bedreigd. Sterker nog: meerdere ervan zijn in het wild mogelijk reeds uitgestorven.

De Chinese reuzensalamander. Afbeelding: Robert Murphy.

Evolutie
Onderzoekers besloten de Chinese reuzensalamander nader te bestuderen, omdat ze reeds vermoedden dat deze in werkelijkheid uit meerdere soorten bestond. Dat vermoeden was gebaseerd op het feit dat de salamanders in meerdere rivieren in China leven en niet in staat zijn om die rivieren te verlaten. Het betekent dat sommige salamanders totaal geïsoleerd zijn van soortgenoten en door de tijd heen kunnen evolueren tot een nieuwe soort. En dat bleek inderdaad te zijn gebeurd. “We waren niet verbaasd dat we meer dan één soort ontdekten, aangezien eerder onderzoek dat al suggereerde,” zo vertelt onderzoeker Jing Che. “Maar het was de mate van diversiteit – misschien tot wel acht soorten – die onze analyse onthulde, die ons echt verbaasde.”

Uitsterven
Een tweede studie toont aan dat al deze soorten op het randje van de afgrond balanceren en dat sommige misschien zelfs al zijn uitgestorven. Onderzoekers bezochten de gebieden waar de Chinese reuzensalamanders ooit overvloedig voorkwamen en ontdekten dat hun aantallen op al die plaatsen sterk waren afgenomen en de reuzensalamanders op veel plaatsen zelfs compleet waren uitgeroeid.

Stroperij
Het is te wijten aan stroperij; er wordt illegaal op de reuzensalamanders gejaagd, waarna ze als voedsel worden verkocht. In een poging de reuzensalamanders van de ondergang te redden, wordt er met de amfibieën gefokt, waarna hun jongen in het wild worden uitgezet. Maar die strategie doet mogelijk meer kwaad dan goed, zo waarschuwen de onderzoekers op basis van hun bevindingen. Er wordt hierbij immers geen rekening gehouden met de diversiteit onder reuzensalamanders. En dus bestaat de kans dat reuzensalamanders van de ene soort in het leefgebied van reuzensalamanders die tot een andere soort behoren, worden uitgezet. Het kan zomaar leiden tot het versneld uitsterven van de weinige soorten die nog in het wild te vinden zijn.

De toekomst van de Chinese reuzensalamander ziet er dan ook een stuk somberder uit dan gedacht. “Tenzij er spoedig gecoördineerde maatregelen ter behoud (van de Chinese reuzensalamander, red.) worden ingezet, is de toekomst van ’s werelds grootste amfibie ernstig in gevaar.”