vredefort

Wetenschappers hebben in Australië de sporen ontdekt van de grootste planetoïde-inslag op aarde. Het gaat om een 400 kilometer breed inslaggebied, veroorzaakt door twee meteorieten van elk meer dan tien kilometer breed.

De onderzoekers troffen de sporen van de recordbrekende inslag diep in de aardkorst, in het centrale deel van Australië, aan. Gesteenten waren daar door de extreme temperatuur en druk veranderd in glas. De sporen zijn het resultaat van een enorme meteoriet die kort voor deze op de aarde insloeg in tweeën brak. “De twee planetoïden moeten elk meer dan tien kilometer breed zijn geweest,” stelt onderzoeker Andrew Glikson.

Heuvels
Naast de sporen van glas troffen de onderzoekers in de korst twee enorme ‘koepels’ aan. “Ze zijn gevormd doordat de aardkorst na de enorme inslagen terugveerde en daarbij zijn gesteenten vanuit de mantel naar boven gekomen.” De twee inslaggebieden zijn samen meer dan 400 kilometer breed en daarmee gaat de inslag de boeken in als de grootste planetoïde-inslag die – voor zover wij weten – ooit op aarde heeft plaatsgevonden.

Op de afbeelding
Op de afbeelding zie je de Vredefort-krater in Zuid-Afrika. Dit was – met een diameter van 300 kilometer – lang de grootste inslagkrater op aarde. Maar nu dus niet meer.

Datering
Wanneer de inslag precies heeft plaatsgevonden, is onduidelijk. De omringende gesteentelagen zijn tussen de 300 en 600 miljoen jaar oud, maar bevatten geen puinlagen. Iets wat je bij een inslag van deze omvang wel zou verwachten. De onderzoekers wijzen daarbij bijvoorbeeld op de inslag die 66 miljoen jaar geleden plaatsvond en waarbij een enorme aspluim ontstond. Die aspluim vinden we wereldwijd als een sedimentlaag terug en aangenomen wordt dat het as leidde tot het uitsterven van een groot deel van de organismen op aarde, waaronder veel dinosaurussen. Een soortgelijke laag is echter niet aangetroffen in sedimenten van 300 miljoen jaar oud. “Het is een mysterie,” stelt Glikson. “We kunnen geen extinctie ontdekken die samenvalt met deze inslag. Ik heb het vermoeden dat de inslag ouder is dan 300 miljoen jaar.”

De ontdekking kan ons wellicht meer informatie geven over de geschiedenis van onze planeet. “Grote inslagen zoals deze hebben een veel significantere rol gespeeld in de evolutie van de aarde dan voorheen werd gedacht.”