viervleugels

Wetenschappers hebben in China een nieuwe soort dinosaurus ontdekt. De dino – die vier grote vleugels had – scheerde er 125 miljoen jaar geleden door de lucht en kan ons meer vertellen over hoe grote dinosaurussen het luchtruim kozen.

De onderzoekers ontdekten de resten van de vliegende dinosaurus – die de naam Changyuraptor yangi heeft gekregen – in het noordoosten van China. De fossiele resten zijn uitstekend bewaard gebleven en geven een goed beeld van hoe deze dinosaurus eruit moet hebben gezien. Zijn lichaam was bedekt met veren en hij beschikte over maar liefst vier vleugels. De veren op de staart van de dinosaurus zijn indrukwekkend lang. “Met een lengte van meer dan dertig centimeter zijn de geweldige staartveren van Changyuraptor veruit de langste die we ooit op een gevederde dinosaurus hebben ontdekt,” vertelt onderzoeker Alan Turner.

Microraptor
De dinosaurus behoort volgens de onderzoekers tot de Microraptorinae. Deze groep bestaat uit dinosaurussen die vaak als viervleugelig worden aangeduid. Ze hebben dat te danken aan twee vleugels op de rug en het feit dat hun poten met lange veren bedekt zijn, waardoor deze lijken op een tweede set vleugels. C. yangi is met een lengte van ongeveer 1,2 meter de grootste viervleugelige dinosaurus die tot op heden is teruggevonden.

Van dino naar vogel?

Veel onderzoekers gaan ervan uit dat de vogels afstammen van dinosaurussen. Recentelijk trok een onderzoeksgroep dat echter sterk in twijfel. Deze onderzoekers stellen dat de voorouder van vogels die lang voor dinosaurus werd aangezien in werkelijkheid een primitieve vogel was wiens voorouders behoorden tot de Archosauria: reptielen die lang voor de dino’s leefden.

Staartveren
Een onderzoek naar de staartveren van C. yangi suggereert dat deze werkelijk het luchtruim koos. Modellen tonen namelijk aan dat de lange staartveren – waarvan de functie lang onduidelijk was – met name goed van pas kwamen tijdens het landen. De lange staartveren konden C. yangi dan helpen om zijn evenwicht te bewaren. “De lange staart van Changyuraptor en de 30 centimeter lange veren die erop zaten, lijken in niets op de korte staarten van moderne vogels,” stelt Turner. “Dus deze functioneerde aerodynamisch gezien heel anders dan de staart van levende vogels. Maar dit is wel de soort staart die we bij de allereerste vogels en hun directe nageslacht zien, wat betekent dat de vaardigheid om te vliegen ontstond onder dieren met lange staarten. Changyuraptor biedt ons een uitstekende mogelijkheid om te onderzoeken waar deze staart goed voor was.”

Het onderzoek toont bovendien aan dat de aerodynamische eigenschappen niet alleen door kleinere voorouders van de vogels ontwikkeld werden. Ook grotere organismen – zoals Changyuraptor – konden met die aerodynamische eigenschappen uit de voeten. “Er is duidelijk meer bewijs nodig om de nuances van vliegende dinosaurussen te begrijpen,” stelt onderzoeker Luis Chiappe. “Maar Changyuraptor is een enorme stap in de goede richting.”

De fossiele resten van de nieuwe dinosaurussoort. Afbeelding: L. Chiappe / Dinosaur Institute / NHM.

De fossiele resten van de nieuwe dinosaurussoort. Afbeelding: L. Chiappe / Dinosaur Institute / NHM.