Het record van Jeanne Calment – die op 122-jarige leeftijd overleed – wordt volgens statistici zeer waarschijnlijk nog deze eeuw – mogelijk ruimschoots – verbroken.

Nog niet zo heel lang geleden was het bijzonder opzienbarend als iemand de leeftijd van 100 jaar bereikte. Maar daar kijken we steeds minder van op. Mensen worden namelijk steeds ouder en ook het aantal mensen dat 100 jaar of ouder is neemt explosief toe (zie kader).

In 1990 waren er wereldwijd nog zo’n 95.000 mensen van 100 jaar en ouder te vinden. In 2015 waren dat er echter al een half miljoen. En naar verwachting zullen het er in 2050 3,7 miljoen zijn!

Veel zeldzamer zijn echter nog altijd de ‘supereeuwlingen’: de mensen die 110 jaar of ouder zijn. Jeanne Calment was er één van. Zij stierf in 1997 op 122-jarige leeftijd en staat nog altijd te boek als de langst levende mens waarvan de geboorte- en sterftedatum officieel zijn vastgelegd. Maar hoelang houdt dat record nog stand? Niet zo heel lang, zo voorspellen onderzoekers nu in het blad Demographic Research. “Op basis van de beschikbare data is het extreem aannemelijk dat iemand het huidige leeftijdsrecord nog deze eeuw verbreekt,” vertelt onderzoeker Michael Pearce aan Scientias.nl. “Maar waarschijnlijk niet met meer dan 10 jaar.”

Het onderzoek
De onderzoekers trekken die conclusie op basis van een uitgebreide studie. “Eerst bestudeerden we de sterftepatronen onder supereeuwlingen,” vertelt Pearce. De onderzoekers bogen zich daarvoor over de International Database on Longevity van het Max Planck Institute for Demographic Research. Deze database herbergt informatie over alle supereeuwlingen in 10 Europese landen, Japan, Canada en de Verenigde Staten. “Volgens de bestaande theorie nemen de sterftecijfers onder supereeuwlingen naarmate ze ouder worden, niet toe en onze data bevestigen dat.” Het betekent dat de kans dat een 111-jarige 112 wordt net zo groot is als de kans dat een 114-jarige 115 wordt. “Zodra ze de 110 jaar gepasseerd zijn, maakt het niet uit hoe oud ze zijn, de sterftecijfers blijven gelijk,” aldus onderzoeker Adrian Raftery. “Het staat haaks op wat we onder jongere volwassenen zien, waarbij de sterftecijfers naarmate ze ouder worden juist langzaam toenemen,” stelt Pearce. “En suggereert dat supereeuwlingen simpelweg heel anders zijn dan de meeste andere mensen. Ze zijn een kleine, maar bijzondere groep!”

Zodra de onderzoekers bevestigd hadden dat de sterftecijfers onder supereeuwlingen geen stijgende lijn lieten zien, was het tijd voor de volgende stap. “We voorspelden daarna met behulp van Bayesiaanse statistiek hoeveel individuen in deze eeuw de leeftijd van 110 jaar bereiken,” aldus Pearce. Door die informatie vervolgens te combineren met de data uit het eerste deel van het onderzoek konden de wetenschappers voorspellen hoe waarschijnlijk het is dat minstens één persoon nog deze eeuw ouder wordt dan de 122-jarige Jeanne Calment.

Resultaten
Het onderzoek wijst uit dat het record van Calment vrijwel zeker deze eeuw nog verbroken wordt. Mogelijk zelfs ruimschoots. Want de kans dat een individu nog voor 2100 de leeftijd van 124 jaar bereikt, wordt door de onderzoekers op 99 procent geschat. Ook een leeftijd van 127 jaar is met een kans van 68 procent zeker niet ondenkbaar. Het is zelfs mogelijk – maar wel iets minder aannemelijk – dat iemand 130 kaarsjes uit mag blazen. De onderzoekers schatten die kans op zo’n 13 procent. Nog fors hogere leeftijden – zoals bijvoorbeeld 135 jaar – zijn niet onmogelijk, maar wel extreem onwaarschijnlijk, aldus de onderzoekers.

Supereeuwlingen mogen zich al langer in aandacht van onderzoekers verheugen. Deze extreem oude mensen roepen namelijk de vraag op of onze levensduur wel grenzen heeft en zoja, waar die dan liggen. Onderzoekers zijn er nog niet helemaal over uit. Sommigen denken dat ziekte en aftakeling van cellen onze levensduur begrenzen en er dus voor zorgen dat we nooit ouder zullen worden dan een nog nader te bepalen leeftijd. Anderen denken juist dat de menselijke levensduur geen grenzen heeft. Het onderzoek van Pearce en collega’s is niet ontworpen om die discussie te beslechten. Wat de studie wel suggereert, is dat als onze levensduur zijn grenzen heeft, die nu nog niet bereikt zijn.