Nieuwe beelden van ruimtetelescoop Hubble laten onder meer zien dat de Grote Rode Vlek nog steeds krimpt.

Met enige regelmaat richten onderzoekers de blik op de gasreus Jupiter. Dat doet de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie bewust: door de beelden achter elkaar te zetten, kunnen we namelijk zien hoe de planeet door de tijd heen verandert. “De verzameling beelden die we door de tijd heen opbouwen, helpt onderzoekers niet alleen om de atmosfeer van onze gasreuzen te begrijpen, maar ook de atmosfeer van planeten die ontdekt worden rond andere sterren, en de aardse atmosfeer en oceanen te doorgronden,” stelt onderzoeker Michael H. Wong.

Veranderingen
Op de nieuwste beelden zien we verschillende veranderingen. Zo is de Grote Rode Vlek op Jupiter kleiner geworden en spotten onderzoekers een golfstructuur in de atmosfeer van de gasreus die al decennialang niet meer is waargenomen.

Oranje

Ook op deze beelden is de Grote Rode Vlek meer oranje dan rood. De kern – die doorgaans intenser van kleur is dan de rest – is echter steeds minder goed te onderscheiden van de rest.

Grote Rode Vlek
De Grote Rode Vlek verandert niet alleen qua omvang, maar ook qua vorm. De vlek wordt steeds cirkelvormiger. De lange as van de Grote Rode Vlek is nu zo’n 240 kilometer korter dan in 2014 het geval was. Recent ontdekten onderzoekers dat de Grote Rode Vlek enige tijd sneller kromp dan normaal. De veranderingen die de onderzoekers nu hebben waargenomen in de omvang van de Grote Rode Vlek zijn echter consistent met de trend die we op lange termijn zien.

Ook is op de beelden een golfje te zien dat al eerder op Jupiter werd gespot, maar vervolgens decennialang niet meer werd gezien. Voyager 2 zag de golfstructuur in de atmosfeer van Jupiter tientallen jaren geleden. Op de beelden die Voyager 2 van de golf maakte, is deze nauwelijks zichtbaar. Maar op de nieuwe beelden van Hubble is dat anders: de golfstructuur is duidelijk te zien. De golf doet denken aan golven die we soms ook in de atmosfeer van de aarde zien wanneer cyclonen tot stand komen. De onderzoekers denken dat de golfstructuur ontstaat in de laag onder de wolken en pas zichtbaar wordt als deze zich in het wolkendek begeeft.

De golfstructuur die pas één keer eerder op Jupiter werd gespot (in valse kleuren). De pijlen wijzen cyclonen aan. Afbeelding: NASA / ESA / Goddard / UCBerkeley / JPL-Caltech / STScI.

De golfstructuur die pas één keer eerder op Jupiter werd gespot (in valse kleuren). De pijlen wijzen cyclonen aan. Afbeelding: NASA / ESA / Goddard / UCBerkeley / JPL-Caltech / STScI.