Octopussen kunnen spontaan van kleur veranderen en vrijwel onzichtbaar worden. Wetenschappers zijn er nu uit hoe ze dat doen.

Wanneer de octopus op niet zo’n grote diepte zwemt, wordt deze transparant. Zo beschermt hij zichzelf tegen roofdieren. Maar in diepere wateren werkt die aanpak niet. Transparante dieren reflecteren namelijk licht. In zo’n omgeving is het beter om zwart of rood te zijn. Want deze kleuren absorberen licht en weerkaatsen het niet.

Rood
En dat weet bijvoorbeeld de octopus Japetelle heathi blijkbaar ook. Wanneer dit dier in ondiepe wateren zwemt, is hij transparant. Maar op grotere diepte, wordt hij rood zodra hij denkt dat een vijand nadert.

Hoe?
Hoe doen de dieren dat? De onderzoekers zochten het uit en doen hun bevindingen in het blad Current Biology uit de doeken. Ze verzamelden een aantal octopussen en stelden ze bloot aan blauw licht. Hierop trokken de dieren hun spieren samen. Hierdoor werden cellen met pigment erin uitgerekt en kleurde hun huid rood.

Uit experimenten blijkt dat de dieren ook nog eens precies de goede tint rood hebben: deze tint beschermt ze het best. “Het is de eerste keer dat iemand aantoont dat deze dieren actief wisselen tussen twee verschillende soorten camouflages,” vertelt onderzoeker Sönke Johnsen. Het laat zien dat octopussen veel complexer zijn dan gedacht.

Een transparante en rode octopus. Foto: Sarah Zylinski / Duke University