Er zijn diverse haaiensoorten die in hun brein een soort mentale landkaart van belangrijke gebieden creëren. Met behulp van die kaart kunnen ze zelfs moeiteloos naar bestemmingen die zich tientallen kilometers ver weg bevinden, navigeren. Dat blijkt uit onderzoek. Niet alle haaien beschikken over de mentale kaart, maar de tijger- en voshaai hebben ‘m in ieder geval.

De onderzoekers kwamen op het idee van de ‘interne landkaart’ toen ze ontdekten dat tijgerhaaien zonder enige omweg van punt naar punt zwemmen. Het wijst erop dat de dieren precies weten waar bepaalde, belangrijke gebieden zich ten opzichte van elkaar bevinden, zo concluderen de onderzoekers in het blad Journal of Animal Ecology. “Onze studie toont aan dat tijgerhaaien en voshaaien niet willekeurig naar locaties toezwemmen,” vertelt onderzoeker Yannis Papastamatiou. “Eenvoudig gezegd weten ze waar ze heen gaan.”

Magnetisch veld?
Het bewijst dat in ieder geval sommige haaiensoorten heel goed in staat zijn om te navigeren. Hoe ze aan de informatie voor hun navigatiesysteem komen, is nog onduidelijk. Waarschijnlijk gebruiken ze net als veel andere dieren het magnetisch veld van de aarde. Maar het zou ook kunnen dat ze op hun neus afgaan of zich door de stromingen en temperatuur van het water laten leiden.

WIST U DAT…

…maagdelijke haaien zich gewoon voort kunnen planten?

Afstand
“Ze moeten een vrij goed navigatiesysteem hebben, want de afstanden zijn groot.” Het feit dat de haaien ook ’s nachts precies weten waar ze heengaan, doet vermoeden dat het magnetisch veld van de aarde een rol speelt.

Waarschijnlijk is het maken van een mentale map niet aangeboren: jonge haaien leggen kortere, directe afstanden af dan volwassenen. Dat wijst erop dat de jonge haaien moeten leren om zo’n kaart te maken. Dat lang niet alle haaiensoorten op deze manier navigeren, heeft met hun levensstijl te maken. Sommige haaien leggen gigantische afstanden af. Dan is het handig om kaarten te hebben. Dieren die hun kleine leefgebied amper verlaten, hebben daar minder behoefte aan.