haai

De machtige haai dwarszitten? Zet ‘m in zoet water. Dan zinkt hij als een baksteen naar de bodem. Dat blijkt uit onderzoek. Waarschijnlijk is dat één van de redenen waarom de haai voornamelijk over zout water heerst.

Er zijn maar weinig haaien en roggen die in zoet water kunnen overleven. Maar hoe komt dat eigenlijk? Waarom lukt het de machtige haai maar niet om ook in de zoete wateren te gaan heersen? Aangenomen werd dat dat komt doordat het lijf van de haaien (en roggen) ongeschikt is voor een langdurig verblijf in zout water. Zo zorgt het zoute water er bijvoorbeeld voor dat het lijf van de haaien en roggen uitdroogt.

Zoet water
Maar wetenschappers komen in een paper in het blad Journal of Experimental Biology nu met nog een goede reden waarom het de haaien maar niet lukt om de zoete wateren te gaan bewonen. “Wij demonstreren dat de fysieke eigenschappen van zoet water een extra hindernis vormen voor deze groep,” zo stellen de onderzoekers.

Zinken
De wetenschappers baseren zich op modellen. Uit die modellen blijkt dat haaien (en roggen) in zout water minder goed blijven drijven. Wanneer een haai wil voorkomen dat hij zinkt, kan hij twee dingen doen. Hij kan zich actiever inzetten om hoogte te houden (maar het nadeel is dat dat veel energie kost). Of hij kan een grotere lever ontwikkelen. Het volume van zijn lever zou dan acht keer groter moeten worden om ervoor te zorgen dat de haai in zoet water net zo goed kan blijven drijven als in zout water. Het nadeel daarvan is een dikkere buik en dus meer weerstand wanneer de haai zich voortbeweegt. Waarschijnlijk zou de haai in zoet water dan ook niet zo machtig (en snel) zijn als deze in zout water is.

Samenvattend pakt een leven in zoet water dus altijd nadeliger uit dan een leven in zout water. Volgens de onderzoekers is dat dan ook één van de redenen waarom de macht van de haai niet verder strekt dan het zoute water.