De bekende honkballer Lou Gehrig stierf op 37-jarige leeftijd aan ALS: amyotrofische laterale sclerose. Sindsdien wordt de ziekte naar de geliefde Yankee-speler vernoemd: Lou Gehrig’s Disease. En dat zou wel eens onterecht kunnen zijn, zo beweren wetenschappers. Gehrig had wellicht geen ALS, maar simpelweg teveel klappen op het hoofd gehad.

De wetenschappers onderzochten de lichamen van drie Amerikaanse sporters waarvan men dacht dat deze aan ALS waren overleden. Ze vonden op de wervelkolom diverse kenmerken die erop wezen dat deze mannen geen ALS hadden.

ALS
Hoe kan zo’n diagnose verkeerd gesteld worden? ALS zorgt ervoor dat zenuwcellen in het ruggenmerg afsterven. Hierdoor raken patiënt steeds meer kracht kwijt en raken ze uiteindelijk verlamd. Dat gebeurde in de jaren veertig met Gehrig en nog niet zolang geleden met de drie sporters die bij de wetenschappers op de snijtafel belandden.

Verkeerd
En toch was het geen ALS. Wel was hun zenuwstelsel beschadigd. De kans is groot dat deze sporters hun aandoening op het veld opliepen. Herhaaldelijke klappen op het hoofd zijn al voldoende om uiteindelijk het ziektebeeld van ALS te volgen en de verkeerde diagnose te krijgen.

Geen ALS?
Het onderzoeksteam onder leiding van neuroloog Ann McKee heeft het lichaam van Gehrig zelf niet bestudeerd, maar achten het aannemelijk dat ook hij geen ALS had. Het is bekend dat de sporter op het veld regelmatig hersenschuddingen opliep. “Dit is het gezicht van de ziekte en hij heeft wellicht een heel andere ziekte gehad door zijn ervaringen met sport,” meent McKee.

CTE
Deze hele andere ziekte was vooralsnog onbekend en heeft de naam Chronic Traumatic Enephalopathy (CTE) gekregen. De ziekte wordt naar alle waarschijnlijkheid veroorzaakt door herhaaldelijke verwondingen aan het hoofd.

Volgens de onderzoekers is het mogelijk dat mensen tot op de dag van vandaag een verkeerde diagnose krijgen. Dokters zouden alvorens ALS op te werpen eerst moeten kijken of hun patiënt in het verleden verwondingen aan het hoofd heeft opgelopen. In tegenstelling tot ALS kan CTE wellicht nog wel worden behandeld. Ook laat het onderzoek – ongeacht of Gehrig nu wel of geen ALS had – zien dat contactsporten zoals rugby en boxen, maar ook honkbal grote gevolgen kunnen hebben voor het lichaam.