neanderthaler

Neanderthalers en de moderne mens blijken meer met elkaar gemeen te hebben dan we denken. Neanderthalers hadden mogelijk seks met Homo sapiens. Ook leerden zij om gereedschappen en verfijnde lichaamsversieringen te maken door stiekem te kijken hoe de moderne mens dat deed. Twee onderzoekers uit Nijmegen denken dat Neanderthalers ook een eigen taal hadden. De grote vraag is: wat voor taal?

Onderzoekers Dan Dediu en professor Dr. Stephen C. Levinson van het Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek in Nijmegen beweren in hun paper dat we voor de oorsprong van taal en spraak ongeveer een half miljoen jaar terug in de tijd moeten naar de laatste gezamenlijke voorouder die de Neanderthaler en de Homo sapiens deelden: de Homo heidelbergensis.

Wist u dat…
…alle Niet-Afrikanen een beetje Neanderthaler zijn?

Dediu en Levinson hebben een uitgebreid literatuuronderzoek gedaan. Op basis hiervan zijn de onderzoekers van mening dat moderne taal en spraak twee oude eigenschappen zijn, die te herleiden zijn naar de meest recente voorouder die we met de Neanderthalers en Denisovans deelden. De Homo heidelbergensis was een soort ruwe, minderwaardige versie van de Homo sapiens. De Homo heidelbergensis wandelde ongeveer 500.000 jaar geleden op aarde. De laatste voorouder van de Homo sapiens was kleiner, minder intelligent, zwaarder en steviger dan wij. Doordat de Homo sapiens langere benen en lichtere botten kreeg, konden de eerste moderne mensen harder rennen en grotere afstanden afleggen. Hierdoor werden de Homo heidelbergensis, de Homo denisova en de Neanderthaler op veel gebieden afgetroefd.

Genetische mutaties of geleidelijk proces?
Op dit moment denken veel wetenschappers dat taal en spraak plotseling is ontstaan door enkele genetische mutaties. Volgens Dediu en Levinson is er weinig bewijs dat dit is gebeurd, en is de ontwikkeling van taal en spraak veel geleidelijker gegaan door biologische en culture innovaties. Deze andere invalshoek verlegt de oorsprong van de moderne taal met minimaal een factor tien van 50.000 jaar geleden tot – misschien wel – één miljoen jaar geleden.

Beïnvloeding?
De conclusies van Dediu en Levinson komen niet uit de lucht vallen. Tijdens de verspreiding over de aarde kwam de moderne mens regelmatig in aanraking met Neanderthalers en Denisovans. Wellicht dat de talen die we vandaag de dag spreken ooit zijn beïnvloed door Neanderthalers en Denisovans. Maar hoe komen we daar achter? De onderzoekers stellen dat het mogelijk moet zijn om niet-Afrikaanse talen te vergelijken met Afrikaanse talen. De Neanderthaler leefde namelijk niet in Afrika, dus Afrikaanse talen zijn niet beïnvloed door deze neef van de moderne mens. Ook computersimulaties van hoe taal zich verspreidde kunnen helpen om dit mysterie te ontrafelen.