En in sommige van die ondergrondse waterreservoirs waren mineralen te vinden die hier op aarde geassocieerd worden met het ontstaan van leven!

Mars lijkt een dorre en droge wereld te zijn. Maar het oppervlak van de rode planeet vertelt een heel ander verhaal. Zo zijn er duidelijk tekenen te zien die er op wijzen dat er ooit grote hoeveelheden water over de planeet vloeide. Valleien, bekkens en vertakkingen zijn hier voorbeelden van. Ook kwamen onderzoekers vorig jaar met de indrukwekkende theorie op de proppen dat er mogelijk een ondergronds meer onder de zuidpool van Mars zou bevinden. Maar de Mars Express doet er nog een schepje bovenop. Want de sonde geeft overtuigend bewijs voor een omvangrijk waterstelsel onder het oppervlak van de rode planeet.

Grondwatersysteem
“Mars was ooit een waterige wereld,” zegt hoofdauteur van de studie Francesco Salese. “Maar omdat het klimaat veranderde, trok het water zich terug onder het oppervlak in ‘grondwater’ en meren. Door dit water te traceren, hebben we geologisch bewijs gevonden voor een grondwatersysteem dat zich over de gehele planeet verspreidde.” Volgens de onderzoekers bestond het systeem uit waterreservoirs die zich diep onder het marsoppervlak bevonden en onderling met elkaar verbonden waren.


Dit model legt uit hoe kraters op Mars door de tijd evolueerden en hoe zij ooit water vasthielden. In fase 1 wordt de krater gevuld met water waardoor er water-gerelateerde kenmerken ontstaan, zoals delta’s, valleien, kanalen, kusten, etc. In fase 2 daalt het waterniveau en ontstaan er nieuwe landvormen. In fase 3 droogt de krater op en erodeert. Afbeelding: Images: NASA/JPL-Caltech/MSSS; Diagram adapted from F. Salese et al. (2019)

Kraters
In de studie namen de onderzoekers 24 diepe, ingesloten kraters op het noordelijk halfrond van Mars onder de loep. En de onderzoekers vonden op de bodem van deze kraters meerdere aanwijzingen voor water. Zo stuitten ze onder andere op restanten van kanalen geëtst in kraterwanden, uitgehouwen valleien en delta’s, geribbelde wanden gevormd door stilstaand water en waaiervormige afzettingen van sediment veroorzaakt door stromend water. Ook zijn er aanwijzingen dat het destijdse waterpeil overeenkomt met de eerder voorgestelde kustlijnen van de oceaan waarvan gedacht wordt dat deze tussen de drie en vier miljard jaar geleden op Mars bestond. “We denken dat deze oceaan verbonden was met het ondergrondse watersysteem,” zegt mede-auteur Gian Gabriele Ori.

Mineralen
Hoewel dit al een ontdekking op zich is, zagen de onderzoekers dat vijf van de onderzochte kraters ook nog eens tekenen van mineralen bevatten die cruciaal zijn voor leven. Denk daarbij aan verschillende soorten klei, carbonaten en silicaten. Deze bevindingen zet het idee dat de waterreservoirs ooit over de nodige ingrediënten beschikten om leven te herbergen wat steviger in de schoenen. Volgens de onderzoekers zou mogelijk bewijs daarvoor nog steeds in de sedimenten begraven kunnen liggen.

Of dat echt zo is, zullen komende missies moeten gaan aantonen. Zo trekt marsrover Rosalind Franklin er volgend jaar op uit om te zoeken naar sporen van levensvormen die lang geleden op Mars leefden of mogelijk tot op de dag van vandaag stand weten te houden. We wachten gespannen af wat deze rover allemaal over de rode planeet gaat ontrafelen.