hayabusa2

In 2014 is het zover: Japan stuurt dan Hayabusa2 op pad. De ruimtesonde gaat een bezoekje brengen aan een planetoïde en daar monsters verzamelen. Een prachtige missie!

Hayabusa2 is de opvolger van Hayabusa, een Japanse sonde die in het begin van de 21e eeuw geschiedenis schreef door de planetoïde Itokawa te bezoeken, op die planetoïde monsters te verzamelen en deze vervolgens netjes terug op aarde af te leveren. De missie van Hayabusa2 ziet er in grove lijnen hetzelfde uit. Maar er zijn ook verschillen en al met al belooft de missie van Hayabusa2 toch zeker een stuk spectaculairder te worden. Zo bezoekt Hayabusa2 een heel ander soort planetoïde (die waarschijnlijk veel interessanter is dan Itokawa) en gaat de sonde op die planetoïde een krater creëren, zodat ook onderliggende lagen van de planetoïde bloot komen te liggen en dus op grotere diepte monsters kunnen worden verzameld.

Waarom een planetoïde?
Dat de Japanners zich na de Hayabusa-missie opnieuw naar een planetoïde willen begeven, is niet zo heel vreemd. We kunnen namelijk ongelofelijk veel van planetoïden leren, met name als het gaat om de oorsprong van ons zonnestelsel. In tegenstelling tot grote hemellichamen die door toedoen van bijvoorbeeld thermale processen door de jaren heen veranderd zijn, zijn kleinere hemellichamen zoals planetoïden vaak nog vrij puur. Monsters van planetoïden kunnen ons dan ook een veel beter beeld geven van de ruwe materialen waar planeten en planetoïden uit bestaan en dus meer vertellen over de periode rondom de geboorte van de planeten.

De eerste Hayabusa. Deze bracht een bezoek aan Itokawa. Afbeelding: JAXA.

De eerste Hayabusa. Deze bracht een bezoek aan Itokawa. Afbeelding: JAXA.

1999 JU3
Zoals het er nu naar uitziet, gaat Hayabusa2 een bezoekje brengen aan de ongeveer 920 meter brede planetoïde 1999 JU3. Dit is een heel andere planetoïde dan Itokawa. 1999 JU3 is een zogenoemde C-type planetoïde, Itokawa is een S-type planetoïde. Beide planetoïden bestaan uit steen, maar van C-type planetoïden wordt vermoed dat ze meer organische materie en water bevatten. Hayabusa2 kan ons dan ook veel meer gaan vertellen over hoe organische materie en water er van origine in het zonnestelsel uitzag en hoe die stoffen zich verhouden tot het leven en oceaanwater zoals we dat nu kennen.

Mislukt!

Ook Hayabusa beschikte over een soort lander. Het was een soort robot die door Hayabusa op het oppervlak moest worden gezet en zich daar zelfstandig kon bewegen. Helaas lukte het de Japanners niet om de robot heelhuids op het oppervlak van Itokawa neer te zetten. Hopelijk hebben ze met Hayabusa2 meer geluk!

De gereedschappen
Voor zo’n grondig onderzoek heeft Hayabusa2 natuurlijk goede gereedschappen nodig. En die krijgt de sonde mee! Hayabusa2 is uitgerust met verschillende instrumenten waarmee de planetoïde op afstand bestudeerd kan worden. Ook beschikt de sonde over diverse landers en rover. Hayabusa2 zet de landers op het oppervlak van de planetoïde, zodat deze van dichtbij onderzoek kunnen gaan doen. Ook Hayabusa2 zelf landt kort op de planetoïde om monsters te verzamelen.

Boem!
Eén van de meer spectaculaire instrumenten aan boord van Hayabusa2 is zonder enige twijfel de zogenoemde ‘Impactor’. Het is de bedoeling dat het twee kilo zware object op 1999 JU3 wordt geworpen. Zo ontstaat een krater van meerdere meters breed waarin vervolgens monsters verzameld kunnen gaan worden. Daarmee gaat Hayabusa2 letterlijk veel verder dan Hayabusa: er worden niet alleen oppervlakkige, maar ook dieper gelegen monsters verzameld. Deze monsters geven ons mogelijk een nog beter beeld van de oorspronkelijke materialen die in het prille zonnestelsel voorkwamen: omdat ze dieper liggen, is het minder waarschijnlijk dat ze door allerlei externe processen zijn aangetast.

Tijdschema
Het is de bedoeling dat Hayabusa2 in 2014 wordt gelanceerd. Ergens halverwege 2018 zou de sonde dan bij de planetoïde aankomen. Daar blijft de sonde ongeveer anderhalf jaar aan het werk. Tegen het eind van 2020 kan Hayabusa2 dan de verzamelde monsters op aarde afleveren. Vooralsnog houden de Japanners zich prima aan het schema. In het voorjaar van 2012 werd het ontwerp van Hayabusa2 afgerond. En eind december van dat jaar kon de Japanse ruimtevaartorganisatie de Hayabusa2 onthullen. Helemaal af is de sonde nog niet. Zo wordt er nog hard gewerkt aan de zonnepanelen en worden de apparaten aan boord nog druk getest. Maar zoals het er nu naar uitziet, moet het lukken om de sonde in 2014 te lanceren.

Hayabusa2 onthuld. Afbeelding: JAXA.

Hayabusa2 onthuld. Afbeelding: JAXA.

Hayabusa2 belooft een mooie missie te worden. Niet in de laatste plaats omdat deze zich op tal van manieren onderscheid van de missies waar de meeste ruimtevaartorganisaties zich mee bezighouden. De lancering van Hayabusa2 is dan ook iets om naar uit te kijken. Dit kan zomaar eens de sonde zijn die diverse geheimen uit het verre verleden van ons zonnestelsel gaat ontrafelen.