zeeleeuw

Wetenschappers tonen voor het eerst aan dat een niet-menselijk zoogdier in staat is om maat te houden. Het zet de theorie die stelt dat alleen dieren die vocaal kunnen leren ritme kunnen houden, op zijn kop.

Wetenschappers van het Long Marine Laboratory, onderdeel van de universiteit van Californië, Santa Cruz, leerden zeeleeuw Ronan om haar hoofd op het ritme van een bepaald deuntje te bewegen. Toen de onderzoekers de zeeleeuw vervolgens muziek en tempo’s lieten horen die ze niet kende, bleek ze het ritme nog steeds op te kunnen pikken en met haar hoofd ritmisch mee te kunnen bewegen.

Theorie
En daarmee is Ronan het eerste niet-menselijk zoogdier dat op overtuigende wijze aantoont maat te kunnen houden, zo schrijven de onderzoekers in het blad Journal of Comparative Psychology. Het onderzoek zet huidige theorieën over maat houden op hun kop. “Ronan’s succes vormt een probleem voor de theorie dat men anderen vocaal na moet kunnen doen om in staat te zijn om maat te houden,” stelt onderzoeker Peter Cook. Enkele jaren geleden verscheen op YouTube een filmpje van Snowball: een kaketoe die danste op muziek van de Backstreet Boys. Wetenschappers startten naar aanleiding van dat filmpje een onderzoekje en ontdekten dat er online nog veel meer filmpjes te vinden waren van dansende vogels en dat het voornamelijk om papegaaien en verwante vogels ging. Op basis van dat onderzoek werd toen gesteld dat het om ritme te kunnen houden noodzakelijk was om in staat te zijn om anderen vocaal na te doen. Die theorie komt nu op zijn kop te staan. Zeeleeuwen kunnen geluiden die anderen maken, namelijk niet nadoen.

Trainen
De onderzoekers trainden flink met Ronan om de zeeleeuw zover te krijgen dat deze maat kon houden. Het duurde enkele maanden voor de zeeleeuw het helemaal doorhad. Maar zodra de zeeleeuw het onder de knie had, kon ze ook het ritme in muziek die ze nog nooit gehoord had, oppikken. “Gezien haar succes om nieuwe ritmes en liedjes te leren, is het mogelijk dat maat houden niet zo heel moeilijk voor haar is,” stelt Cook. “Ze moest alleen leren wat we van haar wilden.”

Ronan versus de papegaaien
Wie de filmpjes op YouTube van dansende papegaaien ziet, zou denken dat het wel ietsje gemakkelijker is om een papegaai maat te leren houden, dan een zeeleeuw. Maar schijn bedriegt wellicht. Papegaaien zijn misschien ook zonder expliciete training eerder tot dit gedrag geneigd, maar er is geen bewijs dat ze spontaan gaan dansen. “Sommige van deze papegaaien zijn misschien niet bewust getraind (om maat te houden, red.) maar ze gaan wel al decennialang complexe interacties met mensen aan.” Die band met hun baasje kan wel eens aanleiding geven tot het gedrag. Bovendien wijst Cook erop dat de vogels minder goed maat kunnen houden dan Ronan. “In de video’s dansen Alex (een grijze roodstaartpapegaai, red.) en Snowball regelmatig uit de maat. Ze kunnen het tempo in de muziek goed vinden, maar ze kunnen het niet zo goed als Ronan vasthouden. Ronan blijft in de maat.”

Het onderzoek met Ronan kan wel eens leiden tot een nieuwe theorie die kan verklaren waarom mensen zo goed in staat zijn om ritme te houden. “De muzikale vaardigheden van mensen kunnen wel eens gebaseerd zijn op vaardigheden die we delen met dieren. Mensen namen aan dat dieren deze vaardigheden niet hadden, maar blijkbaar hebben we ze in sommige gevallen over het hoofd gezien.”