PSYCHOLOGIE  Vraagt u zichzelf dat ook wel eens af als u net de straat uitrijdt? En kost die vraag u vervolgens handenvol tijd omdat u weer terug moet? Dan hebben wetenschappers goed nieuws voor u! Doe iets geks als u de deur op slot draait: ga op één been staan of zeg iets raars tegen uzelf dan vergeet u het nooit meer.

De vraag of u de kachel, die kaars of het gasfornuis heeft uitgedaan is weinigen vreemd. Als u teruggaat, zult u in negenennegentig procent van de gevallen zien dat de kachel, de kaars en het gasfornuis uit zijn. Gevaarlijker wordt het als iemand niet meer zeker weet of hij zijn medicijnen wel heeft ingenomen. In veel gevallen nemen mensen dan voor de zekerheid nog maar een pilletje. En dat kan levensgevaarlijk zijn. Onderzoeker Mark McDaniel onderzocht het. “Stel: een oudere volwassene bereidt nog even wat vocabulaires voor, voordat de taalles begint. Ondertussen neemt hij zijn medicatie tot zich. Uren later denkt hij opeens: heb ik mijn medicijnen wel ingenomen?” Uit een experiment bleek dat veel ouderen die zich niet meer kunnen herinneren of ze hun pillen hebben genomen er voor de zekerheid nog maar één nemen. Zelfs als iemand anders hen zegt dat ze dat beter niet kunnen doen. “Het is gevaarlijk,” meent McDaniel. “Overdoses zijn een serieus probleem onder ouderen.”

De oplossing van dit probleem is simpel, maar effectief: doe iets ongebruikelijks, of zelfs iets geks terwijl u de deur op slot draait, uw pilletje neemt of de kaars uitblaast. Dat ongebruikelijke kan van alles zijn: een tikje op het hoofd, een omhoog getild been, armen over elkaar of een opgekrulde tong. Als het maar onderscheidend is.

McDaniel testte de impact van het ongebruikelijke in een experiment. De proefpersonen (allemaal tussen de 66 en 78 jaar oud) moesten een simpele taak doen die zich kon herhalen. Bijvoorbeeld de tekst van een bekend gedicht opzeggen. Vervolgens kregen ze de opdracht om de F1-toets van de computer in te drukken, maar vijf of tien seconden voor ze dat deden de tekst vertraagd op te zeggen. Door die vertraging onthielden de ouderen dat ze de toets hadden ingedrukt.

Tijdens een ingewikkeldere en afleidende taak raakte het geheugen juist in de war. Dat bleek tijdens het experiment waarbij ouderen naar een serie cijfers moesten luisteren en de toets pas mochten aanraken als twee gekke cijfers de serie doorbraken.

Volgens McDaniel kan het ongebruikelijke niet alleen bij het innemen van medicijnen, maar ook bij het altijd terugkerende dilemma van ‘is de deur wel op slot, is de kachel wel uit’ van dienste zijn.