sedna

We denken dat vrijwel alle planeten die om de zon draaien in ons zonnestelsel zijn geboren, maar dit hoeft niet zo te zijn. De Leidse astronomen Lucie Jilkova en Simon Portegies Zwart vermoeden dat dwergplaneet Sedna eigenlijk bij een andere ster is ontstaan.

De dwergplaneet Sedna werd op 14 november 2003 ontdekt. Met een diameter van 1.180 tot 1.800 kilometer is Sedna een relatief groot Kuipergordelobject. Alleen Pluto en Eris zijn groter. Sedna heeft een erg lange en zeer elliptische baan om de zon. Soms is de afstand tot de zon 76 astronomische eenheden (76 keer de afstand aarde-zon), maar op het verste punt is de afstand 975 astronomische eenheden. Over een rondje om de zon doet Sedna 10.500 tot 12.000 jaar.

Sedna hoort daar niet te zijn
De ontdekker van Sedna, Mike Brown van Caltech, is van mening dat de locatie van Sedna niet klopt. “Sedna hoort daar niet te zijn”, beweert Brown. “Het object komt niet dicht genoeg in de buurt van de zon om beïnvloed te worden door deze ster. Sedna wordt ook niet beïnvloed door andere sterren.”

Ook Jilkova vindt Sedna maar een vreemde eend in de bijt. “Sedna is overduidelijk geen Kuipergordel-object, maar het object hoort ook niet bij de Oortwolk,” zegt Jilkova. “Wij hebben de simulaties gedaan om uit te zoeken hoe de Sednoïden op deze plek aan de rand van het zonnestelsel terecht zijn gekomen in deze vreemde omloopbanen.”

Bijna-botsing
De astronomen zijn erachter gekomen dat een bijna-botsing van de zon met een andere ster de aanwezigheid van Sedna en soortgelijke objecten kan verklaren. De andere ster zou 1,8 keer zo zwaar als de zon moeten zijn geweest. Hij passeerde het zonnestelsel op een afstand van minder dan 250 maal de afstand aarde-zon. Dit betekent dat de andere ster door de Kuipergordel heen bewoog en de buitenrand van het zonnestelsel beïnvloedde.

“De passage van de andere ster moet hebben plaatsgevonden voor het zogenoemde ‘Late Heavy Bombardment’ waarbij zo’n vier miljard jaar geleden de binnendelen van het zonnestelsel ongekend veel meteorietinslagen te verduren kregen”, vervolgt Jilkova. “Dit bombardement is alleen te verklaren met een afkapping van de Kuipergordel.”

Kosmische ruilmarkt
Uit de reconstructie van deze bijna-botsing blijkt dat ongeveer 2000 planetesimalen, inclusief Sedna en 2012VP113, zijn verhuisd naar ons zonnestelsel. De banen van 500 van deze objecten zijn afwijkend en vergelijkbaar met die van Sedna. Portegies Zwart vermoedt dat de andere ster ook planetesimalen heeft gestolen van onze Kuipergordel. Ook de banen van deze ijsdwergen zijn in de simulatie gereconstrueerd.

Bekijk hieronder de simulatie: