Wie had gedacht dat een ster die vanaf de aarde met het blote oog te zien is, zou getuigen van de ondergang van een dwergsterrenstelsel?

Onze Melkweg is in zijn lange bestaansgeschiedenis al met tal van (dwerg)sterrenstelsels in botsing gekomen. En hoewel die botsingen vaak wel de nodige sporen in de Melkweg hebben achtergelaten, is het lastig om ze te dateren. Toch zijn onderzoekers nu een stapje dichter bij het dateren van een vrij belangrijke botsing die miljarden jaren geleden plaatsvond. We hebben het over de botsing tussen onze Melkweg en een dwergsterrenstelsel dat mensen de naam Gaia-Enceladus hebben gegeven (zie kader).

De botsing tussen Gaia-Enceladus en onze Melkweg en de daarop volgende fusie leverde ons sterrenstelsel een hoop extra gas op en gaf de stervorming een boost. Verder heeft onderzoek uitgewezen dat de botsing ook het uiterlijk van onze Melkweg voorgoed veranderde. Zo zou de oorspronkelijk dunne schijf van de Melkweg door de botsing en fusie flink zijn opgezwollen.

ν Indi
Om enigszins een idee te kunnen krijgen van wanneer deze botsing plaatsvond, richtten onderzoekers hun blik op een enkele ster. Namelijk: ν Indi. Deze heldere ster is vanaf het zuidelijk halfrond met het blote oog te zien. Met behulp van onder meer ruimtetelescoop TESS werd deze ster gedateerd. Het onderzoek wees uit dat de ster rond de 11 miljard jaar oud is en dus al vrij snel na het ontstaan van de Melkweg het levenslicht zag.


Datering
En dat vertelt ons eveneens meer over het moment waarop de botsing met Gaia-Enceladus plaatsvond. Die botsing is ν Indi namelijk niet in de koude kleren gaan zitten. “Aangezien de beweging van ν Indi beïnvloed is door de botsing met Gaia-Enceladus, moet die botsing plaats hebben gevonden nadat de ster is gevormd,” legt onderzoeker Bill Chaplin uit. In het blad Nature Astronomy schrijven de onderzoekers dat Gaia-Enceladus de Melkweg ergens tussen 11,6 en 13,2 miljard jaar geleden moet zijn binnengedrongen.

Het onderzoek resulteert niet in een exacte datering van de botsing, maar begrenst het tijdvak waarin deze kan hebben plaatsgevonden. En ook dat is waardevol, aldus onderzoeker Ted Mackereth. “Omdat we zoveel sterren van Gaia-Enceladus zien, denken we dat het sterrenstelsel een grote impact gehad heeft op de evolutie van onze Melkweg. Astronomen willen dat beter begrijpen en dit helpt ons om beter te begrijpen wanneer de botsing plaatsvond.”