Ze beschermen soms zelfs beter tegen schokgolven dan helmen die vandaag de dag door soldaten worden gedragen.

Je zou denken dat helmen van vandaag de dag betere bescherming bieden dan de exemplaren die soldaten in de Eerste Wereldoorlog droegen. We zijn per slot van rekening honderd jaar verder. Onderzoekers hebben echter in een studie ontdekt dat de helmen uit de Eerste Wereldoorlog zo gek nog niet waren. Sterker nog, de Franse variant beschermt zelfs beter tegen bepaalde explosies dan moderne ontwerpen.

Helmen
In de studie verzamelden de wetenschappers verschillende historische helmen uit de Eerste Wereldoorlog van het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten (Brodie) Frankrijk (Adrian), Duitsland (Stahlhelm) en een huidige variant uit de Verenigde Staten (Advanced Combat Helmet). Vervolgens zette het team een aantal experimenten op poten om de prestaties van de helmen te testen. De helmen werden om de beurt op het hoofd van een pop geplaatst, waarna er een explosie werd nagebootst die overeenkomt met het afgaan van een Duitse artilleriegranaat op één tot vijf meter afstand. Het team onderzocht vervolgens welke helm het beste bestand was tegen de vrijgekomen schokgolven en met welke helm je het minste kans had op hersenletsel.


De Franse Adrian-helm wordt onderworpen aan een grondige test. Afbeelding: Duke University

Uit de bevindingen blijkt dat het risico op hersenletsel met elke helm zo’n vijf tot tien keer verminderde. Maar opvallend genoeg kwam de Franse Adrianhelm uit 1915 het beste uit de test. Deze beschermde zelfs beter dan de modernere en geavanceerdere gevechtshelm. “Deze ontdekking is intrigerend,” zegt onderzoeksleider Joost Op ‘t Eynde. “De Franse helm werd namelijk vervaardigd met vergelijkbare materialen als zijn Duitse en Britse tegenhangers. Bovendien had deze zelfs een dunnere laag.” Toch blijkt de Adrianhelm de beste bescherming te bieden. Maar waarom? “Het belangrijkste verschil is dat de Franse helm een ‘kam’ bovenop de kruin heeft,” legt Op ‘t Eynde uit. “Hoewel deze is ontworpen om granaatscherven af te buigen, beschermt dit ook tegen schokgolven.”

Bescherming
De bevindingen uit de studie zijn best merkwaardig. Want ondanks aanzienlijke verbeteringen in de uniformen die soldaten vandaag de dag dragen, blijken moderne militaire helmen niet beter de hersenen tegen schokgolven te beschermen dan hun oude tegenhangers uit de Eerste Wereldoorlog. “Alle helmen blijken een goede bescherming te bieden tegen explosies,” zegt Op ‘t Eynde. “Maar we waren wel verrast dat de honderd jaar oude helmen net zo goed beschermden als de moderne. En dat bepaalde historische helmen in sommige opzichten zelfs beter presteerden.”

De testresultaten. Uit de bevindingen blijkt dat de Franse helm de beste bescherming biedt. Afbeelding: Duke University

Verbetering
Het onderzoek zou daarom goed kunnen helpen om toekomstige helmen te verbeteren en lering te trekken uit het verleden. Zo zouden de helmen bijvoorbeeld kunnen bestaan uit verschillende en meerdere materialen met verschillende akoestische impedantie en bepaalde gunstige vormen. Vooral een gelaagde structuur is belangrijk om de helm beter bestendig te maken tegen explosies.


De onderzoekers zijn erg tevreden met hun resultaten en wijzen op het belang ervan. “Het verschil dat een eenvoudige kuif of bredere rand kan maken laat zien hoe belangrijk deze lijn van onderzoek is,” zegt Op ‘t Eynde. “Bovendien moeten we met alle moderne materialen en productiemogelijkheden die we vandaag de dag kennen, in staat zijn om met betere helmontwerpen op de proppen te komen die beter beschermen tegen schokgolven dan de exemplaren van honderd jaar geleden.”