De Bitcoin verbruikte in 2018 nog net zoveel energie als heel Hongarije.

Dat blijkt uit schattingen van deskundige Alex de Vries die het energieverbruik van de cryptomunt in een nieuwe studie onder de loep nam. De Vries ontdekte dat de Bitcoin 1200 keer meer energie verbruikt dan een transactie die door een bank wordt verwerkt. Het zijn flinke cijfers. En ook hernieuwbare energie lijkt hier niets aan te kunnen veranderen.

Hoe werkt het precies?
In het reguliere financiële stelsel worden transacties gecontroleerd door een centrale bank. Achter Bitcoin en andere cryptomunten staat geen centrale bank, maar een netwerk van computers. Die computers controleren de transactie én elkaar en dat gaat gepaard met heel ingewikkelde rekensommen. Het oplossen van die rekensommen kost een hoop rekenkracht en dus energie.

Minen
Het probleem ligt voornamelijk in het zogeheten ‘minen’. Bij dit proces maken ‘miners’ gebruik van krachtige technologie om een soort heel ingewikkelde puzzel op te lossen binnen een ‘block’ ofwel datablok. Als ruil voor de inspanningen kunnen de miners Bitcoins ontvangen. Het minen slurpt energie. Het gebeurt dan ook voornamelijk in landen waar de energiekosten laag zijn, zoals China.


Hernieuwbare energie
“Voorstanders van de digitale valuta hebben betoogd dat – zelfs als de Bitcoin veel energie verbruikt – het niet zo schadelijk is omdat de installaties meestal draaien op hernieuwbare energie,” zegt De Vries. “Ik besloot daar eens in te duiken.” Met behulp van informatie over de rekenkracht van het Bitcoin-netwerk en de efficiëntie van de computers die voor mining worden gebruikt, bracht de Vries het verbruik in kaart. Uit de bevindingen blijkt dat de miningcomputers zoveel stroom vergen, dat die hoeveelheid niet uit waterkrachtcentrales alleen opgewekt kan worden. Daarnaast genereren de waterkrachtcentrales in China in de natte zomermaanden drie keer zoveel elektriciteit dan in de droge wintermaanden. Als het klimaat verder verandert, zal dit alleen maar verergeren. Fossiele brandstoffen worden doorgaans gebruikt om deze fluctuaties in evenwicht te brengen.

Groen
“Op basis van deze bevindingen kan de hernieuwbare energie die momenteel in Bitcoin mining wordt gebruikt, niet als ‘groen’ worden bestempeld,” stelt de Vries. “De uitdaging om de constante energiebehoefte te combineren met variabele hernieuwbare energie zal altijd bestaan. Het kan zelfs een stimulans zijn om nieuwe steenkoolcentrales te bouwen om aan de grote vraag te voldoen.”

Elektronisch afval
De Vries merkt daarnaast op dat zelfs als de krachtige computers alleen op hernieuwbare energie draaien, ze aan het einde van hun levensduur alsnog bij het grof vuil worden weggegooid. De meeste apparatuur kan namelijk niet worden hergebruikt omdat deze speciaal voor het minen wordt gemaakt. Ze eindigen daardoor op een stortplaats of in een verbrandingsoven, wat weer het milieu vervuilt. De deskundige concludeert dat de Bitcoin op dit moment evenveel elektronisch afval genereert als een klein landje, zoals Luxemburg.

Hoewel de Bitcoin op dit moment slecht een klein deel van alle transacties vormt, vindt De Vries dat er toch al reden tot zorg is. “Het energieverbruik van elektronisch afval is op dit moment zeker niet verwaarloosbaar,” zegt hij. “Daarnaast kan het snel escaleren als de Bitcoin erin slaagt om op grote schaal gebruikt te worden.” Een oplossing zou kunnen liggen in de zogenaamde ‘proof at stake’-mechanismes die al worden gebruikt door de crypomunten Dash en NXT. Hierbij is er veel minder rekenkracht nodig. Deze aanpassing zou het energieverbruik van de Bitcoin kunnen verminderen met een opvallende 99,99 procent. Ook veegt dit de behoefte aan gespecialiseerde, niet-herbruikbare machines van tafel. “Uiteindelijk is Bitcoin gewoon software,” zegt De Vries. “Het mining-mechanisme kan worden vervangen. De uitdaging zit ‘m erin dat het hele netwerk hiermee akkoord moet gaan.”