aap

Wetenschappers hebben in het brein van makaken neuronen ontdekt waarmee de apen de toekomst kunnen voorspellen. De neuronen helpen ze om te voorspellen of een soortgenoot ze mee- of tegen gaat werken.

Continu zijn wij mensen ermee bezig: inschatten wat de bedoelingen en gedachten van anderen zijn (ook wel ‘state of mind‘ genoemd). Ons gedrag stemmen we op die inschatting af. Zo zullen we het bijvoorbeeld eerder wagen iemand mee uit te vragen wanneer we denken dat hij of zij ons aardig vindt. Wetenschappers zijn al lang op zoek naar de zenuwcellen in het brein die de ‘state of mind‘ van een ander reflecteren en ons dus helpen achterhalen wat de ander wil en denkt en helpen voorspellen wat de ander gaat doen. En nu hebben ze die gevonden. Tenminste: in makaken.

De apen aan het werk. Afbeelding: Katie Ris-Vicari / Cell 2015.

De apen aan het werk. Afbeelding: Katie Ris-Vicari / Cell 2015.

Experiment
De onderzoekers verzamelden een aantal resusapen en zetten ze naast elkaar. De apen kregen een joystick en moesten daarmee een keuze maken uit verschillende opties op het scherm. Ze konden ervoor kiezen om hun soortgenoot trouw te blijven of niet met hun soortgenoot mee te werken. De apen kregen een grote beloning wanneer zij niet samen wilden werken en hun soortgenoot dat wel wilde. Ze kregen een kleinere beloning wanneer ze allebei wilden samenwerken en een nog kleinere beloning wanneer ze allebei niet wilden samenwerken. Terwijl de apen hun keuzes maakten, werd de activiteit van neuronen gemeten in het deel van het brein dat betrokken is bij het verzamelen van sociale informatie en verbonden is met delen van het brein die een rol spelen bij interactief gedrag.

Voorspelling
Uit het onderzoek blijkt dat ongeveer een vierde van de neuronen in dit specifieke deel van het brein de keuze van de aap in kwestie reflecteerden. De nog onbekende keuze van de soortgenoot bleek invloed te hebben op ongeveer eenderde van de neuronen in dit deel van het brein. In 79 procent van de gevallen bleek de activiteit van deze neuronen correct te kunnen voorspellen wat de tegenstander ging doen.

Verstoord
In een volgend experiment verstoorden de onderzoekers de activiteit van de neuronen in dit specifieke deel van het brein. Daarop bleek de aap minder sterk geneigd om mee te werken nadat de tegenstander in de voorgaande ronde had meegewerkt. De resultaten suggereren dat deze neuronen een belangrijke rol spelen bij het verwerken van recente positieve interacties en vervolgens bij het nemen van beslissingen waar beide partijen bij gebaat zijn.

Het onderzoek kan implicaties hebben voor mensen met bijvoorbeeld autisme. Zij kunnen vaak moeilijk inschatten wat door anderen heengaat, waardoor er sneller misverstanden ontstaan.