depressief

Wetenschappers zijn erin geslaagd om de klachten van patiënten die leden aan een ernstige depressie snel te verminderen. Ze deden dat door pacemakerelektroden in een specifiek deel van het brein van de patiënten te plaatsen.

De onderzoekers plaatsten elektronen in de mediale voorhersenbundel van zeven proefpersonen die aan een ernstige depressie leden. De elektroden werden vervolgens verbonden met een pacemaker die de zenuwcellen stimuleerde door een zwakke elektrische stroom af te geven. In enkele dagen tijd namen de symptomen van depressie (zoals angst, afhankelijkheid, gebrek aan vreugde, etc.) bij zes van de zeven proefpersonen af.

Niet tijdelijk
De onderzoekers bleven de proefpersonen in de gaten houden. “Het effect dat diepe hersenstimulatie op depressie heeft, nam gedurende een periode van achttien maanden na de behandeling niet af,” vertelt onderzoeker Thomas Schläpfer. Het wijst erop dat het effect niet tijdelijk is, zo schrijven de onderzoekers in het blad Biological Psychiatry.

Hoe werkt het?

Hoe diepe hersenstimulatie er precies voor zorgt dat de symptomen die samenhangen met een depressie minder worden, is niet helemaal duidelijk. Het lijkt er in ieder geval op dat de elektrische stroom de stofwisseling in verschillende delen van het brein beïnvloedt.

Diepe hersenstimulatie
De aanpak die de onderzoekers gebruikt hebben – ook wel diepe hersenstimulatie genoemd – is niet nieuw. Eerder toonden onderzoekers al aan dat het middels hersenstimulatie mogelijk is om klachten van mensen met een depressie te verminderen. Tijdens deze onderzoeken werd de hersenstimulatie echter in een ander deel van het brein toegepast en was het effect aanzienlijk kleiner dan nu het geval is. Vaak knapte slechts vijftig procent van de patiënten op, terwijl nu 85 procent van de patiënten zich na de stimulatie beter voelde. En dat terwijl tijdens dit laatste onderzoek minder sterke elektrische stromen werden gebruikt. “Zo’n sterk sensationeel succes in zo’n korte tijd is nog nooit behaald,” stelt onderzoeker Thomas Schläpfer.

De mediale voorhersenbundel. Afbeelding: Volker Arnd Coenen / Uni Freiburg.

De mediale voorhersenbundel. Afbeelding: Volker Arnd Coenen / Uni Freiburg.

Mediale voorhersenbundel
De onderzoekers pasten de diepe hersenstimulatie toe in de mediale voorhersenbundel: een bundel zenuwvezels die van het limbisch systeem naar de prefrontale cortex loopt. Op één plaats is de bundel bijzonder smal, omdat de zenuwvezels hier heel dicht bij elkaar liggen. Precies op die plek plaatsten de onderzoekers de elektroden. “Dit is de locatie waar we een maximaal effect met een minimale elektrische stroom kunnen behalen,” vertelt onderzoeker Volker Arnd Coenen.

Inmiddels is ook een achtste patiënt met een ernstige depressie behandeld. En ook die behandeling verliep succesvol. Het kan echter nog wel even duren voordat deze behandeling op grote schaal wordt aangeboden. Daarvoor is eerst meer onderzoek nodig.