trinity-bom

Volgens onderzoekers leven we sinds kort in het Antropoceen: een nieuw tijdperk waarin wij mensen het klimaat en de atmosfeer van de aarde veranderen. Maar wanneer begon dat tijdperk nu precies? Op 16 juli 1945, zo stellen onderzoekers nu.

De geschiedenis van onze aarde wordt onderverdeeld in verschillende (sub-)tijdperken. Een bekend sub-tijdperk is bijvoorbeeld het Krijt (aan het eind daarvan vonden de dino’s de dood). Tot voor kort leefden we in het Holoceen. Maar vijftien jaar geleden stelde Nobelprijswinnaar Paul Crutzen dat dat tijdperk tot een einde was gekomen en was overgegaan in het Antropoceen: een tijdperk waarin de mens een enorm stempel drukt op (met name het klimaat en de atmosfeer van) de aarde.

16 juli 1945
Maar als het Holoceen plaats heeft gemaakt voor het Antropoceen, wanneer is dat dan exact gebeurd? Onderzoekers denken daar nu een antwoord op te hebben gevonden. Het Antropoceen begon halverwege de twintigste eeuw toen de bevolking explosief begon te groeien, we veel meer koolstofdioxide gingen uitstoten, soorten uit begonnen te sterven, we begonnen te produceren en consumeren en het nucleaire tijdperk startte. Heel concreet startte het Antropoceen volgens de onderzoekers op 16 juli 1945 toen de eerste atoombom tot ontploffing werd gebracht. Een keerpunt in de historie toen we een heel nieuwe energiebron gingen exploiteren.

Niet perfect
“Het is geen perfecte marker,” benadrukt onderzoeker Jan Zalasiewicz. “Het stralingsniveau steeg pas echt aan het begin van de jaren vijftig, toen veel meer bomtesten plaatsvonden. Maar het kan de beste manier zijn om de verschillende bewijsstukken van door mensen aangedreven planetaire veranderingen samen te laten komen.”

Zalasiewicz maakt deel uit van de Anthropocene Working Group. De groep zal komend jaar meer bewijs voor de start van het Antropoceen aanvoeren en discussie over dit nieuwe tijdperk promoten. In 2016 wil de groep dan vaststellen of dit tijdperk officieel moet worden ingevoerd en zoja, hoe we het moeten definiëren.