Confuciusornis sanctus

Onderzoekers hebben een manier ontdekt om het geslacht van een 125 miljoen jaar oude vogel vast te stellen. Het onvolgroeide exemplaar blijkt vrouwelijk te zijn en ovuleerde op het moment dat zij de dood vond. Dat betekent dat deze oude vogels – net als dino’s – nog voor ze echt volwassen waren al jongen kregen.

De onderzoekers bestudeerden de vogel Confuciusornis sanctus. Van deze vogel zijn in het noordoosten van China honderden gefossiliseerde exemplaren teruggevonden. En die fossielen kunnen ons veel vertellen. Bijvoorbeeld over hoe de vogels eruit zien. Zo zijn er exemplaren teruggevonden met lange staartveren die overduidelijk als decoratiemateriaal dienden. Maar er zijn ook exemplaren ontdekt die vrijwel geen versiering droegen. Maar wat de fossielen ons maar niet konden vertellen, was het geslacht van de vogels.

Bot
Onderzoekers brengen daar nu verandering in. Ze hebben een manier ontdekt om het geslacht van deze vogels te achterhalen. Ze troffen bij één van de vogels namelijk medullair bot aan. “Net als moderne hennen, hadden vrouwelijke Confuciusornis-vogels die 125 miljoen jaar geleden leefden dit speciale bot in hun pijpbeenderen zitten en gebruikten ze het om calciumrijke eierschalen te maken,” vertelt onderzoeker Anusuya Chinsamy. De onderzoekers vonden dit weefsel – dat enkel aanwezig is wanneer vrouwtjes op hun vruchtbaarst zijn – in een exemplaar dat geen decoratieve, lange staartveren had. Dat suggereert dat alle vogels zonder de lange staartveren vrouwtjes zijn en dat alleen mannetjes – die vrouwtjes moesten zien te versieren – over deze decoratieve veren beschikten.

Puberteit
Maar de onderzoekers kunnen nog meer interessante conclusies trekken. “Nu we het geslacht van deze exemplaren weten, kunnen we ook te weten komen wanneer deze vogels in de puberteit belandden,” vertelt onderzoeker Luis Chiappe. Vrouwtjes kunnen immers alleen geïdentificeerd worden als ze vruchtbaar zijn. En door te kijken naar de bouw van de vrouwtjes kunnen we meer te weten komen over hoe volwassen ze zijn. “We weten nu dat deze vogels zich al voordat ze volgroeid waren, begonnen voort te planten en dat staat in schril contrast met de vogels van vandaag de dag die zich pas gaan voortplanten als ze hun volledige lichaamsgrootte hebben bereikt.” Dat deze oude vogels zich al zo vroeg voortplantten, is niet heel verwonderlijk. Uit eerder onderzoek is al gebleken dat dinosaurussen – waar deze vogels van afstammen – zich ook voortplantten voor ze helemaal volgroeid waren.

Nu de onderzoekers onderscheid kunnen maken tussen vrouwelijke en mannelijke vogels, kunnen ze uit gaan zoeken of er verschillen zijn in hoe de twee geslachten groeiden en zich ontwikkelden. Ze hopen zo uiteindelijk een beter beeld te krijgen van de evolutie van vogels.