Dit vereist alleen wel een omschakeling in ons leven.

Het is een vraag die menig wetenschapper bezighoudt: hoe kunnen we ervoor zorgen dat iedereen in de toekomst van voedsel wordt voorzien? Zoals het er nu naar uit ziet zal de bevolking de komende decennia alsmaar blijven groeien. Zo is de verwachting dat er aan het einde van de eeuw weleens 11 miljard mensen of meer op de aarde rondlopen. Maar goed nieuws. Want onderzoek wijst nu uit dat we bevolkingsgroei – wat betreft voedselvoorziening – aan kunnen, zonder de aarde verder uit te putten.

Maatregelen
Hier komen echter wel wat maatregelen aan te pas. “Als we met z’n allen meer gezonde en plantaardige voeding gaan eten, ons voedselverlies halveren, meer afval recyclen en onze landbouwpraktijken verbeteren, kunnen we rond 2050 zo’n 10 miljard mensen duurzaam voeden,” zegt onderzoeker Wim de Vries. “Het moet wel een combinatie zijn, want met slechts één van deze maatregelen alleen gaan we het niet redden zonder milieugrenzen te overschrijden.”

Uitputting
In de studie keken de onderzoekers hoe we zoveel mogelijk mensen van voedsel kunnen voorzien, zonder de leefbaarheid op aarde aan te tasten. Hierbij namen de onderzoekers meerder zaken in oogschouw, zoals klimaatverandering, verandering in landgebruik, uitputting van zoetwatervoorziening en vervuiling van ecosystemen door overmatige toepassing van meststoffen. En uit de bevindingen blijkt dat het mogelijk is om het doel te halen zonder de aarde uit te putten. Dit vraagt echter wel om een omschakeling in onze manier van leven.

Uitgelicht: klimaatverandering
In de studie keken de onderzoekers onder andere naar klimaatverandering. Zo stellen ze dat klimaatverandering niet voldoende teruggedrongen kan worden zonder een omschakeling naar meer plantaardige voeding. Op die manier kan de uitstoot van broeikasgassen – die door de voedselindustrie worden geproduceerd – met meer dan een helft worden verminderd. Ook een beter gebruik van meststoffen, akkerland en zoet water zou de milieu-effecten met een tiende tot een kwart kunnen verminderen. Het halveren van voedselverlies zou, als het op wereldwijde schaal lukt, de milieu-effecten tot een zesde kunnen terugdringen.

Broodnodig
En die omschakeling is volgens de onderzoekers broodnodig. Want als we nietsdoen, kunnen de milieu-effecten van ons voedselsysteem in 2050 met wel 50 tot 90 procent toenemen: dit als gevolg van bevolkingsgroei en voedsel met veel vetten, suikers en vlees. “In dat geval zouden alle grenzen met betrekking tot voedselproductie worden overschreden, sommige met een factor van meer dan twee,” stelt onderzoeker Marco Springmann.

Levensstijl
Hoewel we onze levensstijl weliswaar moeten aanpassen, betekent dit niet dat we volledig op zoek moeten naar nieuwe manieren. “Veel van de oplossingen die we hebben geanalyseerd, worden in sommige delen van de wereld al geïmplementeerd,” zegt Springmann. “Echter is er sterke mondiale coördinatie en toepassing nodig om echt effect te hebben.”

Oplossingen waar de onderzoekers op doelen is bijvoorbeeld een betere samenwerking tussen overheid en het bedrijfsleven, zodat plantaardige voeding mogelijk, en meer aantrekkelijk wordt voor een groot aantal mensen. Ook scholing speelt een belangrijke rol. Het aanpakken van voedselverlies en verspilling vereist volgens de onderzoekers maatregelen in de hele voedselketen; van opslag en transport, via verpakkingen en etikettering tot veranderingen in wetgeving en gedrag van de voedselindustrie.

Onlangs verscheen er ook al een achtergrondartikel op Scientias.nl waarin de vraag of het mogelijk is om 11 miljard mensen te voeden, ter discussie werd gesteld. Want aan ruimte en innovatieve ideeën geen gebrek. Maar is dat genoeg?