Vijf jaar geleden ontdekte met de Homo Floresiensis, beter bekend als de Hobbit. Het kleine mensje werd nooit groter dan één meter en had een heel klein brein. Dat lijkt zeker evolutionair gezien wat onpraktisch. De grote vraag is dan ook al jaren: waarom heeft de hobbit zo’n kleine herseninhoud? Wetenschappers hebben die vraag nu beantwoord.

Onderzoekers Nick Mundy en Stephen Montgomery hebben samen met enkele collega’s de eerder gepubliceerde data van levende en uitgestorven soorten erbij gepakt. Vervolgens hebben ze het patroon waarmee het lichaamsgewicht en het brein zich evolueerde in kaart gebracht. En dat lost het één en ander op.

“Onze resultaten verschaffen een duidelijk bevestiging van de aanname dat sterke, evolutionaire trends de expansie van het brein van de primaat hebben geregeld,” vertelt Mundy. Het brein werd gedurende de evolutie van de primaat steeds groter. Het lijkt er dan ook op dat een groter brein evolutionair gezien voordelig was. Toch hebben de onderzoekers enige dieren gevonden wiens brein door de jaren heen kleiner is geworden. Zijdeaapjes en muismaki’s bijvoorbeeld.

En dat geeft de evolutie een verrassende draai. Het kleiner worden van het brein – zoals bij de Hobbit – is in vergelijking met andere primaten helemaal niet zo gek. “Tezamen met andere, recente onderzoeken over de effecten van island dwarfism in andere diersoorten, ondersteunt ons onderzoek de hypothese dat het kleine brein van de Homo floresiensis tot stand kwam om zich aan te kunnen passen aan de ecologische omstandigheden op Flores.

De hobbit zou zo’n achttienduizend jaar geleden op het eiland Flores (Indonesië) hebben geleefd. Vijf jaar geleden werden acht skeletten, waarvan één met schedel op het eiland opgegraven. De herseninhoud van de gevonden schedel zou ongeveer 380 milliliter zijn.