De planeet lijkt – voor deze kurkdroog werd – afwisselend nat en droog te zijn geweest.

Vandaag de dag is Mars droog en koud. Maar verschillende missies naar de rode planeet hebben al uitgewezen dat dat in het verleden waarschijnlijk heel anders was. Meer dan drie miljard jaar geleden zou de planeet veel warmer en vochtiger zijn geweest.

Spannender klimaat
Zo is door de jaren heen het beeld ontstaan dat de planeet eigenlijk twee klimaatperioden gekend heeft. Er was een nat en warm klimaat. En dat maakte drie miljard jaar geleden plaats voor een koud en droog klimaat zoals we dat tot op de dag van vandaag kennen.

Een nieuw onderzoek onthult nu echter dat het klimaat van de rode planeet – in ieder geval in het verre verleden – een stuk spannender is geweest dan gedacht. De wetenschappers baseren zich op waarnemingen van Marsrover Curiosity.

Mount Sharp
Curiosity bevindt zich in de Gale-krater en doet daar momenteel onderzoek op Mount Sharp. Dit is een berg die zich in het hart van de krater bevindt en is opgebouwd uit heel veel verschillende lagen sediment die over een periode van 2 miljard jaar lijken te zijn afgezet. Door de sedimentlagen te bestuderen, hopen onderzoekers meer te weten te komen over hoe het klimaat zich in die lange periode ontwikkeld heeft.

De helling van Mount Sharp. Afbeelding: © NASA / JPL-Caltech / MSSS / CNES / CNRS / LANL / IRAP / IAS / LPGN.

ChemCam
Curiosity heeft nu met behulp van de Chemistry and Camera Tool (ChemCam) een aantal van deze lagen onder de loep genomen. En daaruit blijkt dat de sedimentlagen nogal sterk van elkaar verschillen. Helemaal onderaan vinden we afgezette klei die als het ware het fundament van de berg vormt. Dat is niet heel verrassend; eerder toonde Curiosity al aan dat de Gale-krater in het verleden een meer herbergde. De klei-achtige sedimenten moeten in die tijd zijn afgezet. Maar daarboven zijn weer sedimenten te vinden met een structuur die doet vermoeden dat ze door de wind zijn afgezet. Deze vrij dikke sedimentlagen lijken dan ook te getuigen van een vrij lange droge periode. Iets daarboven zijn echter weer sedimenten te vinden die doen denken aan de sedimenten die we in uiterwaarden terugvinden. Ze lijken dan ook te getuigen van de terugkeer van nattere klimaatomstandigheden.

Afwisseling
Afgaand op deze waarnemingen moeten de onderzoekers in het blad Geology dan ook concluderen dat Mars voorafgaand aan de grote uitdroging al perioden van droogte kende. Maar deze werden toen nog afgewisseld door perioden waarin de planeet juist veel natter was en rivieren en meren kende.

De onderzoekers baseren zich zoals gezegd nu op beelden van ChemCam: een instrument dat een laser, camera en spectrograaf herbergt. Samen kunnen deze onderdelen meer inzicht geven in de samenstelling van gesteenten en Marsgrond. De interpretatie ervan leidt onderzoekers nu tot de conclusie dat Mars lang geleden afwisselend nat en droog was. Wat de drijvende kracht achter deze klimaatfluctuaties was, is nog onduidelijk. Mogelijk kan Curiosity daar in de nabije toekomst een licht op werpen. De rover beklimt momenteel Mount Sharp en zal daarbij ook verschillende sedimentlagen bemonsteren. Het moet een nog gedetailleerder beeld geven van de evolutie van het Martiaanse klimaat.