hete-jupiter

Hete Jupiters zijn Jupiterachtige planeten, die dicht om hun moederster draaien. Nu zult u vast denken dat veel hete Jupiters voortijdig worden verorberd. Dit valt wel mee, zo concluderen Amerikaanse onderzoekers. Hete Jupiters zijn prima in staat om een stabiele baan rondom een ster te vinden. Maar hoe komt dit?

Hete Jupiters worden vaak op een flinke afstand van de ster geboren, namelijk in de buitenste regionen van een planeetvormige schijf. Dit is goed vergelijkbaar met de regio waar de gasplaneten Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus zich bevinden in ons zonnestelsel. Op een gegeven moment migreren de Jupiterachtige exoplaneten naar de zon toe. “Toch stopt dit proces wanneer de exoplaneten te dicht bij hun moederster komen”, vertelt onderzoeker Peter Plavchan van NASA’s Exoplanet Science Institute.

Maar waarom stoppen hete Jupiters met hun reis? Wetenschappers hebben diverse scenario’s onderzocht. Eén theorie stelde dat het magnetische veld van een ster voorkomt dat planeten te dichtbij komen. Volgens een andere theorie stoppen de exoplaneten met marcheren, wanneer zij de stoffige binnenrand van een planeetvormige schijf bereiken. Beide theorieën blijken onjuist te zijn.

Wist u dat…

…Jupiter in de toekomst ook een hete Jupiter wordt? Over enkele miljarden jaren zwelt de zon op en wordt de afstand tussen Jupiter en de zon vele malen kleiner.

Circulaire baan
De juiste theorie is dat een Jupiterachtige planeet stopt met migreren wanneer de getijdekrachten van een ster er succesvol in slagen om de baan van de planeet circulair te maken. “Hierdoor stabiliseren de exoplaneten zich, waardoor de hete Jupiters blijven bestaan”, legt Plavchan uit.

Correlatie
De wetenschappers hebben de drie scenario’s getest door 126 hete Jupiters en meer dan 2.300 kandidaatplaneten te analyseren. Het merendeel van de kandidaatplaneten zijn ontdekt met NASA’s Kepler-telescoop. Alleen de getijdenkrachten-theorie hield stand. Volgens deze theorie is de afstand tussen een hete Jupiter en een massieve moederster groter dan tussen een hete Jupiter en een minder massieve ster. De onderzoekers vonden inderdaad een samenhang.

Het eerste slachtoffer
Natuurlijk worden hete Jupiters ooit wel verorberd door hun moederster, namelijk wanneer de ster niet genoeg waterstof meer heeft en gaat opzwellen. Dit is één van de laatste stappen in de levensloop van een ster. Hete Jupiters leggen dan als eerste het loodje, net zoals Mercurius over vier a vijf miljard jaar het eerste slachtoffer in ons zonnestelsel zal zijn.