De meest vernietigende, nog actieve modderstroom verklaard.

Het begon allemaal eind mei 2006: op het Indonesische eiland Java vond een modder-eruptie plaats. Een mix van kokende modder, water, gesteenten en gas kwam op verschillende plekken uit de grond zetten. Inmiddels is het 2017 en gaan de erupties nog altijd door. Op dit moment komt er per dag zo’n 80.000 kubieke meter modder vrij. Dat is genoeg modder om 32 Olympische zwembaden mee te vullen! Inmiddels hebben de modderstromen verschillende dorpen met een veertig meter dikke laag modder bedekt en zo’n 60.000 mensen gedwongen om hun huizen te verlaten. Onderzoekers staan voor een raadsel: waarom stroomt de modder na meer dan elf jaar nog steeds? Waarom is de eruptie – Lusi gedoopt – nog niet gestopt?

Verbinding
In het blad Journal of Geophysical Research: Solid Earth komen onderzoekers nu – eindelijk – met een verklaring. De modder blijft rijkelijk stromen, omdat Lusi diep onder de grond verbonden is met een nabijgelegen vulkanisch systeem.

Gebakken
Onderzoekers trekken die conclusie nadat ze het gebied onder Lusi in kaart brachten. Ze ontdekten dat de kanalen die Lusi van modder voorzien middels een breukensysteem op zo’n zes kilometer onder het oppervlak in verbinding staan met de magmakamers van een nabijgelegen vulkanisch complex: Arjuno-Welirang. De gloeiendhete magma van Arjuno-Welirang heeft de sedimenten onder Lusi als het ware ‘gebakken’. Tijdens dat proces werden gassen gegenereerd die gevangen kwamen te zitten onder het oppervlak en de druk aldaar opvoerden. Een aardbeving was vervolgens de druppel die de emmer deed overlopen en de eruptie op gang bracht. “We hebben overtuigend bewijs dat de twee systemen op diepte met elkaar verbonden zijn,” vertelt onderzoeker Adriano Mazzini. “Wat ons nieuwe onderzoek laat zien is dat het hele systeem al bestond: alles was al geladen en klaar om getriggerd te worden.”

Grote vraag is natuurlijk hoelang de modder nog zal blijven stromen. Onderzoekers weten het niet. Maar het lijkt er nog niet op dat het binnenkort gedaan is. Moddervulkanen komen regelmatig voor op Java, maar Lusi is bijzonder: het is een soort kruising tussen een moddervulkaan en een hydrothermale bron en de verbinding met de nabijgelegen vulkaan zal de sedimenten nog jarenlang doen koken. Het lijkt er volgens de wetenschappers dan ook niet op dat Lusi op korte termijn stopt met modder spugen.