Ook komen ze in vrijwel elk deel van de wereld steeds vaker voor.

Dat blijkt uit een nieuw onderzoek, verschenen in het blad Nature Communications. Voor de studie bestudeerden de wetenschappers hittegolven die sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw zijn genoteerd.

Cumulatieve hitte
En de resultaten zijn duidelijk en zeer consistent. Zo neemt het aantal hittegolven wereldwijd sterk toe. Ook duren de hittegolven steeds langer. En ook de cumulatieve hitte loopt snel op.


“De cumulatieve hitte beschrijft hoeveel extra warmte er tijdens een hittegolf wordt gevoeld,” legt onderzoeker Sarah Perkins aan Scientias.nl uit. “In onze studie definiëren we een hittegolf als een gebeurtenis waarbij de temperatuur zeker drie dagen op rij boven een bepaalde temperatuur uitkomt. De cumulatieve hitte meet het verschil tussen die temperatuurdrempel en de daadwerkelijke temperaturen die op elke dag van de hittegolf zijn gemeten.” Een voorbeeldje. Stel dat we in een gegeven stad van een hittegolf spreken als de temperatuur er boven de 20 graden Celsius uitkomt. En drie dagen op rij is de temperatuur in die stad 25 graden Celsius. “Dan is de cumulatieve hitte van die hittegolf 15 graden Celsius: (25-20)*3.”

Verrassend
Uit het onderzoek van Perkins en collega’s blijkt dat Australië zo tijdens het heftigste hittegolfseizoen ooit een cumulatieve hitte van maar liefst 80 graden Celsius ervoer. En in Rusland en het Middellandse Zeegebied was in de meest extreme seizoenen zelfs sprake van een cumulatieve hitte van 200 graden Celsius of meer. Het heeft de onderzoekers behoorlijk verrast, zo vertelt Perkins. “We hadden niet zulke hoge waarden verwacht.”

Opwarming
Dat hittegolven wereldwijd steeds vaker voorkomen en langer aanhouden is minder verrassend. “We weten dat veranderingen in de wereldwijde temperatuur ertoe leiden dat extreme hitte vaker voorkomt en ook steeds extremer wordt. Sterker nog: slechts een kleine verandering in de gemiddelde temperatuur kan al leiden tot vrij grote veranderingen in de frequentie en intensiteit van weersextremen. Omdat de wereld gemiddeld 1 graad Celsius is opgewarmd, volgt een toename van het aantal hittegolven en worden hittegolven steeds intenser.”


Steeds sneller
Wat daarbij met name zorgwekkend is, is dat hittegolven steeds sneller veranderen. Hun duur neemt steeds sneller toe. Net als de frequentie. “Cumulatieve warmte laat een vergelijkbare versnelling zien,” aldus Perkins. “Wereldwijd neemt deze elk decennium gemiddeld met 1 tot 4,5 graad Celsius toe, maar op sommige plekken – zoals in het Midden-Oosten en delen van Afrika en Zuid-Amerika – is zelfs sprake van een toename van 10 graden Celsius per decennium.” Het is een teken aan de wand. “De dramatische veranderingen die regio na regio als het om hittegolven gaat, in de afgelopen zeventig jaar heeft ondergaan en de snelle toename van het aantal hittegolven, wijzen er ontegenzeggelijk op dat er een klimaatverandering gaande is en dat het allemaal steeds sneller gaat. Dit onderzoek is slechts een nieuw stukje van de puzzel die laat zien dat menselijke activiteiten niet alleen van invloed zijn op de wereldwijde gemiddelde temperatuur.”

Om te voorkomen dat hittegolven in de nabije toekomst nog heftiger worden, moet er snel actie worden ondernomen om de opwarming van de aarde te beperken. “Het is een veelgehoord misverstand dat klimaatverandering een probleem van de toekomst is,” vertelt Perkins. “Dat is het niet. Het gebeurt nu en velen van ons zullen er getuige van zijn hoe de situatie verslechtert.” Tenzij we ingrijpen. En daar leent deze crisissituatie zich goed voor, denkt Perkins. “De pandemie heeft het menselijk gedrag – bijvoorbeeld als het gaat om waar we werken en hoe we ons bewegen – veranderd. Als we sommige van deze gedragsveranderingen blijven omarmen, kan ook de impact die ze hebben op onze uitstoot, permanent worden.”