In 2050 telt de aardbol naar schatting zo’n negen miljard mensen. En waar gaan al deze mensen hun voedsel vandaan halen? Het is een vraagstuk waar wetenschappers zich het hoofd al lang over breken. In een serie artikelen van The Royal Society presenteren internationale wetenschappers nu de problemen en mogelijkheden: van nanotechnologie tot kunstmatig vlees.

In de komende veertig jaar zal de vraag naar voedsel naar alle waarschijnlijkheid met zeventig procent toenemen. Maar waar moet dat voedsel vandaan komen? De landbouwgrond is in 2050 nog net zo beperkt als nu en dat betekent dat we vindingrijk moeten zijn.

CO2
De onderzoekers zijn ondanks het feit dat reeds één op de zeven mensen een tekort aan proteïnes en energie heeft, optimistisch. Zo denken wetenschappers van het Engelse onderzoekscentrum Rothamsted dat de problemen deels vrij simpel op te lossen zijn. In de toekomst bevat de lucht meer CO2 en dat is goed voor de gewassen, zo schrijven ze. Daar is al winst te behalen.

Wegwerp
En er zijn nog meer simpele oplossingen. Zo wordt op dit moment zo’n dertig tot veertig procent van het geproduceerde voedsel weggegooid. Dat moet anders. Betere opslagmogelijkheden zijn van levensbelang. En supermarkten en consumenten moeten niet meer inslaan dan ze nodig hebben.

Nanotechnologie
Toch zijn alle wetenschappers het er over eens dat er ondanks de simpele maatregelen ook technologische vernieuwingen nodig zijn. Onderzoeker Philip Thornton denkt dan aan kunstmatig vlees en nanotechnologie. Dit kunstmatige vlees zou gewoon in een vat in een fabriek geproduceerd kunnen worden en vormt een aanvulling op het echte vlees. Dankzij nanotechnologie kunnen medicijnen beter en doeltreffender aan dieren worden toegediend waardoor zij een langer en gezonder leven hebben en dus ook meer melk en vlees kunnen leveren.

Brandstof
Maar er moet breder gedacht worden: niet alleen het tekort aan voedsel is een probleem, zo concluderen de wetenschappers. Zo’n 70 procent van al het voedsel wordt op dit moment met behulp van fossiele brandstoffen vervaardigd. Dat kan voor problemen zorgen als de fossiele brandstoffen in de toekomst opraken. En dan is er ook nog het probleem omtrent water. Om in de toekomst zo’n drie miljard mensen extra te voeden, is twee keer zoveel water nodig. Met name in delen van Afrika, India, China, de Verenigde Staten en Europa kan dat voor problemen gaan zorgen.

Multinational
Dat er iets moet gebeuren, lijkt als een paal boven water te staan. Maar die aanpak kan wel eens gehinderd worden door grote multinationals die enorm veel bereiken op het gebied van biotechnologie, maar al die informatie met het oog op de concurrentie voor zichzelf houden.

Het lijkt erop dat de hele landbouwindustrie moet worden omgegooid om ook in de toekomst aan de groeiende vraag te blijven voldoen. En die ommezwaai moet niet te lang op zich laten wachten; de onderzoekers zijn het erover eens dat het voedseltekort nu reeds moet worden aangepakt. Want het ontwikkelen van technologische vernieuwingen, het verkrijgen van politieke steun en het meekrijgen van de bevolking kost tijd. En ook daar hebben we te weinig van.