euro

Jaarlijks worden wereldwijd miljarden bankbiljetten uit de roulatie gehaald omdat ze simpelweg te smerig zijn geworden. Maar als het aan wetenschappers ligt, komt daar verandering in. Ze hebben een nieuwe manier bedacht om de dikke laag vuil die zich in jaren tijd op geldbiljetten verzamelt te verwijderen.

Bankbiljetten worden in viezige portemonnees gestopt, waaien wel eens de straat op of vallen in een plas. Toch zijn dat niet de voornaamste redenen waarom geldbiljetten op een gegeven moment zo smering zijn geworden dat de centrale banken ze uit de roulatie halen. Nee, de belangrijkste bron van vuil op geldbiljetten is…de mens. Op onze handen bevindt zich talg, een olie-achtig laagje dat onze huid moet beschermen, maar dat elke keer als we een geldbiljet in handen krijgen ook op dat biljet belandt.

Vies
Als u bedenkt dat een bankbiljet tussen de drie en vijftien jaar meegaat en in die periode regelmatig van eigenaar wisselt, ziet u wel in dat dat bankbiljet gedoemd is om smerig te worden. Het talg stapelt zich op, reageert met zuurstof in de lucht en wordt gelig.

Duur
Op een gegeven moment is het bankbiljet zo vies geworden dat de centrale bank het uit de roulatie haalt, versnippert en vervangt door een nieuw exemplaar. Naar schatting worden wereldwijd elk jaar 150 miljard nieuwe bankbiljetten gedrukt. Een dure hobby. En bovendien allesbehalve goed voor het milieu.

Vandaar dat wetenschappers op zoek gingen naar een manier om geldbiljetten schoon te maken. Dat klinkt heel eenvoudig, maar dat is het niet. Want geldbiljetten zijn kwetsbaar. Een eventueel schoonmaakmiddel moet dus agressief genoeg zijn om het talg te verwijderen, maar mag het biljet zelf niet aantasten. Maar het is de onderzoekers gelukt. Ze gebruikten superkritisch CO2 om de biljetten schoon te maken. Superkritisch CO2 gedraagt zich als een gas en als een vloeistof en wordt veelvuldig gebruikt als schoonmaakmiddel. Uit experimenten blijkt dat superkritisch CO2 in staat is om bankbiljetten van geoxideerd talg en motorolie te ontdoen, zonder dat de veiligheidskenmerken – denk aan een hologram of oplichtende inkt – worden aangetast. Als het schoonmaakmiddel in gebruik genomen wordt, kan dat een hoop geld besparen.