maan

De maan en de aarde zijn vrijwel altijd een onafscheidelijk duo geweest. Uit nieuwe computersimulaties en bodemonderzoek blijkt namelijk dat de maan slechts honderd miljoen jaar na de geboorte van het zonnestelsel is ontstaan. Dit betekent dat onze natuurlijke satelliet ruim 4,4 miljard jaar oud is.

We gaan even terug in de tijd: 4,57 miljard jaar geleden om precies te zijn. Ergens in het melkwegstelsel bevindt zich een wolk van gas en stof. Deze wolk trekt zich samen, waardoor er verdichtingen ontstaan. De temperatuur stijgt en de druk neemt toe. Op een gegeven moment zijn de temperatuur en druk hoog genoeg om kernfusie te laten plaatsvinden. Onze zon is geboren.

Verdichtingen in de stofschijf rondom de zon vormen planeten, die uiteindelijk weer groeien door botsingen met planetoïden en kometen. De jonge zon trekt de jonge aarde naar zich toe door de extreme zwaartekracht, maar temperatuurverschillen zorgen ervoor dat de aarde wordt weggeduwd. De aarde vindt hierdoor een juiste koers. Maar dan, honderd miljoen jaar na de vorming van het zonnestelsel, slaat het noodlot toe: een object ter grootte van Mars raakt onze planeet. Het resultaat? Een deel van Theia (zoals het object wordt genoemd) smelt samen met de aarde, terwijl een ander deel om de aarde blijft draaien.

Iets later
Vorig jaar maakte onderzoeker Richard Carlson tijdens de conferentie ‘Origin of the Moon’ van de Royal Society Londen al bekend dat de maan tussen de 4,4 en 4,45 miljard jaar geleden is geboren, en dus niet 4,56 miljard jaar geleden zoals eerder werd gedacht. Nu bevestigt een team van wetenschappers uit Frankrijk, Duitsland en de Verenigde Staten dit in een paper in het wetenschappelijke tijdschrift Nature.

Samenstelling en simulaties
De wetenschappers hebben gekeken naar de chemische samenstelling van de aardmantel. De afwezigheid van ijzerminnende mineralen – die kort na het ontstaan van de aarde naar de kern zakten – heeft een direct verband met de hoeveelheid massa die door de aarde is weggeslingerd na de inslag. Hieruit blijkt dat de maan 95 miljoen jaar geleden na de geboorte van het zonnestelsel is ontstaan, met een marge van 32 miljoen jaar. Computersimulaties laten zien dat het inderdaad mogelijk is dat 100 miljoen jaar na de vorming van het zonnestelsel de maan is geboren.

Andere planetaire schijven
Dankzij dit onderzoek leren wetenschappers steeds meer over de geboorte van het zonnestelsel. Dit kan ons helpen om in de toekomst voorspellingen te doen over de evolutie van (proto)planetaire schijven.