honingbij

Hardwerkende bijen bouwen met z’n allen een raatstructuur. Een bijenraat zit slim in elkaar. De zeshoekige vorm van de cellen is zeer efficiënt, want alle ruimte wordt gebruikt om honing op te slaan. Daarnaast hoeft hiervoor weinig was gebruikt te worden, zonder aan stabiliteit te verliezen. Maar hoe bouwt een honingbij zo’n perfecte zeshoekige vorm?

Een internationaal team van wetenschappers liet bijen een honingraat bouwen in een laboratorium. Hierdoor konden de onderzoekers alle stappen van het bouwproces goed volgen.

De honingraatcellen beginnen als perfecte cirkels. Vervolgens verhitten honingbijen de was. Doordat de cellen verhit worden, smelt de was en stroomt deze stroperige substantie als lava. Wanneer de was begint te stromen, worden de celwanden platter, waardoor ze de vorm gaan aannemen van een zeshoek. Dit zien we ook gebeuren met zeepbellen in bad.

In één keer verhit of niet?
De wetenschappers begrijpen nog niet hoe de bijen iedere cel verhitten. Het is mogelijk dat de bijen alleen de zes punten verhitten waar de cel de buurcellen raakt. Een tweede mogelijkheid is dat bijen de volledige cel in één keer verhitten. “Wij denken dat het eerste scenario klopt, omdat een bij dan minder energie verbruikt”, zegt Bhushan Karihaloo van de universiteit van Cardiff.

Toch wordt het tweede scenario niet afgeschreven. Als een cel in één keer verwarmd wordt, duurt het slechts zes seconden voordat de circulaire cel in een zeshoek verandert. Als een honingbij zes hoeken verwarmt, duurt het maar liefst 36 seconden. Karihaloo: “Misschien wil een honingbij wel in één keer klaar zijn om vervolgens snel te vertrekken.”

Niet alle wetenschappers denken dat het mogelijk is voor bijen om een cel op meerdere punten te verhitten. Vervolgonderzoek moet uitwijzen of honingbijen in staat zijn om hun hitte te focussen.