rotje

We gaan dit jaar weer knallend het jaar uit. Maar hoe werkt vuurwerk nu eigenlijk? Scientias.nl legt het uit!

sterretjesEr zijn veel verschillende soorten vuurwerk. Voorbeelden van vuurwerk zijn sterretjes, rotjes en vuurpijlen. Sterretjes gedragen zich heel anders dan voetzoekers. Sterretjes branden vaak langer dan een minuut, produceren veel licht en maken amper geluid. Sterretjes bestaan uit een brandstof, een oxidator (stof die elektronen opneemt tijdens de chemische reactie), metaalpoeder en een bindstof. In het geval van een gemiddeld sterretje worden houtskool en zwavel (buskruit) als brandstof gebruikt. Kaliumnitraat vormt de oxidator. Als bindstof wordt suiker of zetmeel gebruikt. Wanneer deze chemische elementen met water worden gemixt, dan ontstaat er een smurrie. Vervolgens worden heel veel stokjes in deze smurrie gedoopt. Eenmaal droog, dan brandt het sterretje van de ene eind tot het andere eind. Dit is vergelijkbaar met de werking van een sigaret. Omdat brandstof en oxidator verdeeld zijn, brandt een sterretje langzaam.

vuurwerk-grootEen rotje zit iets simpeler in elkaar. Een rotje is een stuk rond karton, gevuld met buskruit. Wanneer iemand de lont aansteekt – en het vuur bereikt het buskruit – dan knalt het rotje uit elkaar.

Een vuurpijl heeft vaak twee kamers. In de onderste kamer bevindt zich snel ontbrandend kruit, waardoor de pijl omhoog suist. Wanneer het snel ontbrandend kruit op is, bereikt het vuur de bovenste kamer. Deze kamer ontploft direct (als een rotje) en geeft een mooi effect in de lucht. In de bovenste kamer is zwart poeder te vinden, gemixt met elementen als aluminium, ijzer, staal, zink en magnesium. De metalen stukjes warmen langzaam op tot ze helder gloeien of schijnen. Als de temperatuur hoog genoeg is, verbranden de metalen stukjes.

Het duurdere vuurwerk bestaat vaak uit meerdere schillen, waardoor er meerdere effecten na elkaar zichtbaar (en hoorbaar) zijn.

Meer weten over de traditie van vuurwerk? Lees het artikel waarom wij knallend het jaar uitgaan. De redactie van Scientias.nl wenst alle bezoekers een fijne jaarwisseling en al het goeds voor 2013!