Wetenschappers tonen aan dat honden informatie afkomstig van diverse zintuigen gebruiken om de emoties van mensen te herkennen.

Voor veel hondenbaasjes komen de nieuwe onderzoeksresultaten wellicht niet als een verrassing. Het zal deze hondenbaasjes vast wel eens zijn opgevallen dat een hond op een specifieke manier reageert wanneer ze boos of verdrietig zijn. Toch bewijst dat nog niet dat honden in staat zijn om emoties te herkennen, zo benadrukken de onderzoekers. “Er wordt al lang gediscussieerd over de vraag of honden menselijke emoties kunnen herkennen,” voegt onderzoeker Daniel Mills toe. “Veel hondeneigenaren geven aan dat hun huisdieren gevoelig zijn voor de stemming van menselijke gezinsleden. Maar er is een belangrijk verschil tussen associatief gedrag, zoals leren om gepast te reageren op een boze stem, en het daadwerkelijk herkennen van een breed scala aan aanwijzingen die bij elkaar horen en wijzen op emotionele opwinding bij de ander. Ons onderzoek toont voor het eerst aan dat honden echt in staat zijn om emoties bij mensen en andere honden te herkennen.”

“Ons onderzoek toont voor het eerst aan dat honden echt in staat zijn om emoties bij mensen en andere honden te herkennen”

Beelden en geluiden
De onderzoekers verzamelden zeventien honden en lieten ze beelden zien van mensen of honden. Die afgebeelde mensen of honden uitten hun emoties; hun gezichtsuitdrukking was bijvoorbeeld blij of boos. Terwijl de honden de beelden bekeken, hoorden ze ook een geluid dat een bepaalde emotie overbracht (bijvoorbeeld een blije stem of een boos geblaf). Soms paste het geluid bij de afbeelding, maar soms ook niet.

De resultaten
Uit het onderzoek blijkt dat de honden aanzienlijk langer naar gezichtsuitdrukkingen keken wanneer deze dezelfde emotie overbrachten als het geluid dat gelijktijdig werd afgespeeld. Dat was het geval wanneer de honden een afbeelding van een mens bekeken en een menselijke stem hoorden, maar ook wanneer de honden een afbeelding van een andere hond zagen en een hond geluid hoorden maken.

Bijzonder
Het wijst erop dat honden informatie afkomstig van verschillende zintuigen combineren om zich een beeld te vormen van de emoties van de ander. “Ons onderzoek laat zien dat honden in staat zijn om informatie uit twee verschillende bronnen van zintuiglijke informatie te verwerken tot een samenhangende perceptie van de emotie in zowel mensen als honden,” vertelt onderzoeker Kun Guo. En dat is opvallend. “Daarvoor heb je een intern systeem nodig dat de emotionele toestand categoriseert.” Die cognitieve vaardigheid is eerder alleen maar bij primaten waargenomen. En alleen mensen kunnen op basis van een combinatie van informatie afkomstig van verschillende zintuigen de emoties bij andere soorten herkennen.

De onderzoekers benadrukken dat de honden voorafgaand aan het experiment geen training hebben ondergaan of tijd nodig hebben gehad om vertrouwd te raken met de proefpersonen en -dieren op de foto’s en in de geluidsopnames. Het wijst erop dat het combineren van verschillende emotionele aanwijzingen iets is wat vanuit de dieren zelf komt en niet aangeleerd is. Mogelijk hebben de honden die vaardigheid door hun evolutie heen ontwikkeld, om zo beter met mensen door één deur te kunnen.