Het spiertje rond de ogen stelde hen in staat om beter met mensen te communiceren.

Iedereen die een hond heeft of er een heeft gehad, weet wat het is: puppy-ogen. Hierbij worden de wenkbrauwen opgetrokken, waardoor de ogen groter en kinderlijker lijken. En wie kan die blik nou weerstaan? Onderzoekers komen in een nieuwe studie tot een frappante ontdekking. Zo stellen ze dat het spiertje dat honden in staat stelt die lieve ogen op te zetten, speciaal is ontwikkeld om met ons te communiceren.

Wolf vs hond
In de studie namen de onderzoekers de gezichtsanatomie van honden en wolven onder de loep. En alle spieren in het gezicht lijken grotendeels met elkaar overeen te komen. Behalve boven de ogen. Honden hebben hier namelijk een klein spiertje zitten waardoor ze hun wenkbrauw kunnen optrekken en puppy-ogen kunnen opzetten. Maar wolven blijken niet over dit spiertje te beschikken. “Dit is een opvallend verschil voor soorten die slechts 33.000 jaar geleden van elkaar zijn gescheiden,” zegt onderzoeker Anne Burrows. “We denken dat die opmerkelijk snelle verandering in het gezicht direct kan worden gekoppeld aan de sociale interactie die honden aangingen met mensen.”


Wie kan deze blik nou weerstaan? Afbeelding: University of Portsmouth

Puppy-ogen
Het opzetten van die schattige ogen blijkt zeker zijn vruchten af te werpen. “Wanneer honden puppy-ogen opzetten, lijkt dit een sterk verlangen bij mensen op te wekken om voor hen te zorgen,” zegt onderzoeksleider Juliane Kaminski. “Honden die hun wenkbrauwen meer optrekken hebben wat dat betreft een voordeel ten opzichte van andere honden. Daarom werd deze eigenschap over generaties doorgegeven.”

Experiment
De onderzoekers besloten in een experiment de proef op de som te nemen. Zo bestudeerden ze het gedrag van honden en wolven wanneer ze voor twee minuten aan een mens werden blootgesteld. En in deze twee minuten zetten de honden veel vaker puppy-ogen op. “De beweging is betekenisvol in de band tussen mens en hond, omdat het een zorgzame reactie van mensen kan oproepen en tegelijkertijd de illusie kan creëren van een mensachtige manier van communiceren,” aldus Kaminski.

De enige hondensoort in de studie die niet over het spiertje beschikte, was de Siberische husky; een soort die tot de oudste hondenrassen behoort.

Evolutie
De bevindingen laten zien hoe belangrijk gezichten kunnen zijn bij het vragen om aandacht en hoe krachtig gezichtsuitdrukkingen zijn in sociale interactie. Bovendien is het best verbazend dat het spiertje bij honden zich zo snel ontwikkelde. “De grove anatomie van spieren verandert door middel van evolutie normaal gesproken erg traag,” zegt onderzoeker Rio Diogo. “Maar dit gebeurde juist heel snel, in slechts duizenden jaren.”

De studie borduurt voort op eerder onderzoek, waarin wetenschappers er al achterkwamen dat honden hun wenkbrauwen aanzienlijk meer bewegen wanneer mensen naar ze kijken. Het is volgens de onderzoekers overtuigend bewijs dat honden hun gezichten bewegen in reactie op menselijke aandacht.