En die kunnen dus heel wat koolstof opslaan.

Bomen helpen klimaatverandering te verminderen doordat ze koolstof uit de atmosfeer halen en opnemen. En – logischerwijs – hoe groter een boom, hoe meer koolstof deze kan opslaan. Maar… hoe zwaar zijn de hoogste bomen ter wereld eigenlijk? En hoeveel koolstof kunnen ze dan precies opslaan?

Mammoetbomen
In de Verenigde Staten zijn er heel wat ontzagwekkend hoge bomen te vinden. Denk bijvoorbeeld aan de zogenaamde mammoetboom. In een nieuwe studie besloten de onderzoekers het volume en de biomassa van deze gigantische exemplaren te meten. Want hierdoor kunnen wetenschappers een inschatting maken van de hoeveelheid koolstof die ze absorberen en hoe ze zouden kunnen reageren op klimaatverandering. “Grote bomen zijn onvoorstelbaar belangrijk wat betreft hun biomassa en koolstofopslag en hebben een grote invloed op het ecosysteem,” licht onderzoeksleider Matt Disney toe. “Tegelijkertijd zijn ze erg lastig te meten. En daarom zijn ze eigenlijk ondervertegenwoordigd in metingen en modellen.”


Lasers
Het schatten van de grootte en de massa van enorme bomen is dus een buitengewoon moeilijke taak. Vroeger konden bomen alleen worden gewogen door ze te kappen. Soms werden er andere indirecte methoden gebruikt, zoals teledetectie of handmatige metingen van de stam, maar die hebben beide grote foutmarges. De onderzoekers besloten het over een andere boeg te gooien. Ze maakten gebruik de lasertechnologie LIDAR, waarmee er hele gedetailleerde 3D-kaarten kunnen worden vervaardigd. En dat geeft onderzoekers een ongekend inkijkje in de 3D-structuur van een betreffende boom. “Door de laserscans kunnen we nu voor het eerst schattingen maken van het volume en de biomassa van grote kustmammoetbomen die op drie locaties in Californië te vinden zijn,” vertelt Disney. “Dit zijn enkele van de hoogste biomassa-ecosystemen op aarde.”

10 dubbeldekkers
Heel wat gigantische exemplaren passeerden de revue. Zo scanden de onderzoekers onder andere de 88 meter hoge en 1400 jaar oude Colonel Armstrong Tree. De boom heeft een diameter van 3,39 meter en weegt naar schatting een slordige 110 ton. Dat is net zo zwaar als tien dubbeldekkers bij elkaar! Uiteindelijk kwamen de onderzoekers tot de conclusie dat alle grote bomen grofweg 30 procent zwaarder bleken te zijn dan huidige schattingen verricht met de indirecte methoden.

Dankzij de studie kunnen wetenschappers nu dus ook beter gaan berekenen hoeveel koolstofdioxide deze ontzagwekkende bomen opslaan. “Enkele belangrijke vragen binnen de klimaatwetenschap zijn óf en wáár er meer bomen moeten worden geplant en hoe bestaande bossen het beste kunnen worden behouden,” vertelt Disney. “Maar om deze vragen te beantwoorden, moeten we eerst gaan begrijpen hoeveel koolstofdioxide er wordt opgeslagen in verschillende boomsoorten.” Het schatten van de biomassa van grote bomen – met name die in de meest koolstofrijke bossen op aarde groeien – is dus cruciaal om hun belang voor de koolstofcyclus te kwantificeren.


De bevindingen uit de studie zullen nu door NASA-onderzoekers verder worden verwerkt. Eind 2018 lanceerde NASA namelijk de GEDI-missie. Door deze missie willen onderzoekers achterhalen hoe ontbossing heeft bijgedragen aan atmosferische CO2-concentraties, hoeveel koolstofdioxide bossen in de toekomst zullen absorberen en hoe aantasting van leefgebieden de wereldwijde biodiversiteit zal beïnvloeden. De resultaten uit de huidige studie zullen dus een belangrijke bijdrage bieden om modellen te verbeteren. Ook voor de onderzoekers zelf zit er nog iets in het vat. “Onze volgende stap is om onze studie uit te breiden naar wereldwijde schaal,” vertelt onderzoeker Laura Duncanson. “Op die manier hopen we GEDI’s schattingen van biomassa in koolstofrijke bossen nog verder te verbeteren.”

Wist je dat…

…bomen zich in zekere zin ‘bewust’ zijn van hun gewicht? Veel bomen kunnen behoorlijk groot worden en met al die takken en bladeren ook een behoorlijk gewicht hebben. Het vereist vanzelfsprekend een sterke en stabiele stam om dat alles in de lucht te kunnen houden. Je mag dan ook verwachten dat bomen hun stam in reactie op het gewicht – dat toeneemt naarmate de jaren vorderen – op de één of andere manier kunnen versterken. En dat is precies wat onderzoekers hebben aangetoond.