Het poollicht danst over de noordpool van de gasreus.

Astronomen bestudeerden het poollicht op de noordpool van Saturnus met behulp van ruimtetelescoop Hubble, gedurende een periode van zeven maanden. Het onderzoek geeft meer inzicht in Saturnus’ enorme magnetosfeer – het gebied rond de gasreus waarin geladen deeltjes beïnvloed worden door het magnetisch veld van Saturnus. Op aarde ontstaat het poollicht wanneer door de zon uitgezonden deeltjes de interactie aangaan met het magnetisch veld. Dit magnetisch veld beschermt de aarde tegen zonnedeeltjes, maar kan ze ook gevangen houden en via de magnetische veldlijnen naar de magnetische polen leiden. Daar gaan ze de interactie aan met zuurstof- en stikstofatomen die zich in de bovenste lagen van de aardatmosfeer bevinden. Die interactie veroorzaakt de kleurrijke, flikkerende poollichten zoals wij die kennen.

Hubble in ultraviolet. Afbeelding: ESA / Hubble, NASA & L. Lamy (Observatoire de Paris).

Maar ook op andere planeten in ons zonnestelsel kan het poollicht dus ontstaan. Eerder is het poollicht aangetroffen op Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus. Omdat de atmosfeer van deze planeten – in tegenstelling tot die van de aarde – voor een groot deel uit waterstof bestaat, kunnen die poollichten echter enkel op ultraviolette golflengtes worden waargenomen. Voor Hubble geen probleem, zo blijkt wel uit de prachtige foto hieronder.

Deze foto bestaat eigenlijk uit twee afbeeldingen. Het poollicht legde Hubble in 2017 vast. Vervolgens plaatste men dat poollicht op een kiekje van Saturnus – gemaakt in zichtbaar licht – dat in 2018 is geschoten. Afbeelding: ESA / Hubble, NASA, A. Simon (GSFC) & OPAL Team, J. DePasquale (STScI), L. Lamy (Observatoire de Paris).

De beelden die Hubble van het poollicht op Saturnus heeft gemaakt, onthullen dat er nogal wat variatie zit in het poollicht (zie ook het filmpje hieronder). Het heeft alles te maken met de zonnewind en de rotatie van Saturnus (de gasreus heeft maar elf uur nodig om een rondje rond de as te voltooien).