sterrenstelsel

Hubble heeft een dramatische foto gemaakt. Op de foto zien we hoe de ‘ingewanden’ uit een spiraalstelsel worden gerukt en de ruimte in slingeren.

De foto is prachtig: we zien het sterrenstelsel ESO 137-001, met op de achtergrond tal van sterren. Maar blauwe strepen die afkomstig zijn uit het sterrenstelsel trekken de aandacht en verraden dat het er hier niet zo vredig aan toegaat als het mooie plaatje op het eerste gezicht misschien doet geloven.

Blauwe strepen
De blauwe strepen zijn warme, jonge sterren in een gasstroom. Ze worden van het sterrenstelsel vandaan getrokken terwijl het door de ruimte beweegt. Het is het resultaat van een proces dat ram pressure stripping genoemd wordt. Het is de sleepkracht die een object ervaart wanneer het door een vloeistof beweegt. In dit geval is de vloeistof warm gas dat zich ophoudt in het centrum van clusters van sterrenstelsels. Het gas oefent zo’n invloed uit op het sterrenstelsel dat sterren uit het hart van het sterrenstelsel gesleurd worden.

Afbeelding: NASA / ESA.

Afbeelding: NASA / ESA.

Interessant
Het kiekje van Hubble is niet alleen mooi, maar ook bijzonder interessant. Het biedt ons de gelegenheid om meer te weten te komen over het proces van ram pressure stripping. En dat kan ons weer meer inzicht geven in de ontwikkeling van sterrenstelsels. Zo kan dit proces er bijvoorbeeld voor zorgen dat sterrenstelsels met heel weinig koud gas (nodig voor het ontstaan van sterren) overblijven en dus niet langer in staat zijn om nieuwe sterren te maken.

ESO 137-001 maakt deel uit van het Norma-cluster. Het is een cluster van sterrenstelsels nabij het hart van de Grote Aantrekker. Dit is een gebied in de ruimte met een extreem grote zwaartekracht. Het gebied is zo sterk dat het hele clusters naar zich toe trekt. Het gebied bevindt zich op zo’n 200 miljoen lichtjaar van ons sterrenstelsel. Zowel onze Melkweg als de groep waartoe ons sterrenstelsel behoort – de Lokale Groep – worden langzaam naar het gebied toe getrokken.