Nog maar zelden zagen onderzoekers zulke actieve aurora’s op de gasreus. “Het lijkt wel alsof Jupiter een vuurwerkfeestje organiseert voor de aankomst van Juno.”

Jupiter staat bekend om zijn kleurrijke stormen, met name natuurlijk de Grote Rode Vlek: een storm die al zeker 186 jaar op de gasreus woedt. Maar op Jupiter gebeurt nog veel meer. Zo beschikt de gasreus over prachtig poollicht. Het poollicht ontstaat wanneer energierijke deeltjes de atmosfeer van Jupiter nabij de magnetische polen binnendringen en in botsing komen met gasatomen.

Hubble en Juno
Hubble heeft nu een prachtige foto van het poollicht op Jupiter gemaakt. De ruimtetelescoop bestudeert momenteel het poollicht op de gasreus met als doel: achterhalen hoe verschillende componenten van dat poollicht reageren op de zonnewind (een stroom geladen deeltjes afkomstig van de zon). Het is een vrij omvangrijk onderzoek dat Hubble niet alleen kan voltooien. Maar dat hoeft ook niet: ruimtesonde Juno helpt een handje. Juno is momenteel onderweg naar Jupiter (de sonde komt komende maandag aan) en bestudeert onder meer de zonnewind nabij de gasreus.

Dramatisch
Onderzoekers zijn onder de indruk van het poollicht dat Hubble nu op Jupiter heeft vereeuwigd. “Deze aurora’s zijn heel dramatisch en behoren tot de meest actieve aurora’s die ik ooit heb gezien,” vertelt onderzoeker Jonathan Nichols. “Het lijkt wel alsof Jupiter een vuurwerkfeestje organiseert voor de aankomst van Juno.”

Deze foto is eigenlijk een combinatie van twee observaties. Eerst maakte Hubble (in zichtbaar licht) een foto van Jupiter. Vervolgens maakte de ruimtetelescoop in ultraviolet licht een foto van het poollicht. Die twee beelden werden vervolgens gecombineerd. Afbeelding: NASA / ESA.

Deze foto is eigenlijk een combinatie van twee observaties. Eerst maakte Hubble (in zichtbaar licht) een foto van Jupiter. Vervolgens maakte de ruimtetelescoop in ultraviolet licht een foto van het poollicht. Die twee beelden werden vervolgens gecombineerd. Afbeelding: NASA / ESA.

Aarde
Het poollicht is natuurlijk niet iets wat we alleen op Jupiter vinden. Ook op aarde is het poollicht van tijd tot tijd zichtbaar. De meest heftige aardse aurora’s ontstaan door zonnestormen. Tijdens deze zonnestormen ‘regenen’ geladen deeltjes op de bovenste laag van onze atmosfeer waardoor gassen in die atmosfeer gaan gloeien en een rode, groene of paarse kleur krijgen.

Verschillen
Het poollicht op aarde is deels te vergelijken met dat van Jupiter. Maar er zijn ook enkele verschillen. Zo zijn de aurora’s op Jupiter vele malen omvangrijker en honderden malen energieker. En in tegenstelling tot het poollicht op aarde houdt het poollicht op Jupiter nooit op. Dat komt doordat poollicht op Jupiter niet alleen ontstaat door deeltjes van de zon, maar ook door deeltjes die in de omgeving rondwaren en dan met name deeltjes van Jupiters maan Io. Het magnetische veld van Jupiter is namelijk zo sterk dat het die deeltjes naar zich toetrekt.

De onderzoekers hopen dat het werk van Hubble en Juno meer inzicht geeft in de wijze waarop de zon en andere factoren aurora’s beïnvloeden. De observaties zijn op het moment nog in volle gang en de onderzoeksresultaten laten hoogstwaarschijnlijk nog wel enkele maanden op zich wachten.