Een unieke vondst in ons eigen zonnestelsel!

Precies een jaar geleden richtte Hubble de ogen op planetoïde 288P, die op dat moment afstevende op perihelium (het punt in de baan van 288P dat deze het dichtst bij de zon brengt). En dat leidde tot een verrassende ontdekking, zo maken NASA en ESA nu bekend. 288P blijkt namelijk uit twee objecten te bestaan: twee planetoïden van bijna dezelfde massa en omvang die op een afstand van zo’n 100 kilometer op elkaar heen draaien.

Sublimatie
Een prachtige ontdekking. Maar Hubble zag nog meer. “We detecteerden sterke aanwijzingen voor de sublimatie van waterijs door toedoen van opwarming door de zon,” vertelt onderzoeker Jessica Agarwal. “Vergelijkbaar met de manier waarop de staart van een komeet ontstaat (zie kader, red.).” Het is een bijzondere ontdekking. Want het maakt 288P tot de eerste dubbelplanetoïde die het gedrag van een komeet kopieert.

Een komeet wordt soms ook wel een vieze sneeuwbal genoemd. Het is een mix van stof en ijs. Wanneer zo’n object de zon nadert, warmt het op, waardoor het ijs sublimeert (verdampt). Dat wegvluchtende ijs – dat ook stof met zich meevoert – vormt vervolgens de staart van een komeet.

Breuk
De onderzoekers denken wel te weten hoe 288P tot zo’n bijzonder object is uitgegroeid. Waarschijnlijk was het lang één grote planetoïde die zo’n 5000 jaar geleden uiteenviel. “Het meest waarschijnlijk scenario omtrent de totstandkoming van 288P is een breuk die ontstond door een te snelle rotatie.” Daarna bewogen de twee fragmenten wellicht door sublimatie van hun ijs uiteen.

De beelden die Hubble maakte en de ware aard van 288P onthulden: 288P is een dubbelplanetoïde met het gedrag van een komeet. Afbeelding: NASA / ESA & J. Agarwal (Max Planck Institute for Solar System Research).

Uniek?
288P is in veel opzichten heel anders dan andere dubbelplanetoïden die ons bekend zijn. Zo zijn de twee ruimtestenen waaruit de dubbelplanetoïde bestaat opvallend ver van elkaar verwijderd. Daarnaast zijn de ruimtestenen ongeveer even groot én vertonen ze het gedrag van een komeet. Grote vraag is op dit moment of 288P echt uniek is of dat er nog veel meer van dit soort objecten in de planetoïdengordel op ontdekking wachten.

Voor nu koesteren onderzoekers in ieder geval de ontdekking van 288P. Want de ontdekking was zeer welkom: tot op heden zijn tussen Mars en Jupiter nog maar enkele planetoïden met komeetgedrag ontdekt. Dergelijke objecten mogen zich verheugen in de aandacht van onderzoekers, omdat ze ons wellicht meer kunnen vertellen over de totstandkoming van leven. Recent onderzoek suggereert namelijk dat niet kometen, maar ijzige planetoïden de aarde middels inslagen trakteerden op een cruciaal element voor het ontstaan en instandhouden van leven zoals wij dat kennen: water.