magelhaense stroom

Langs onze Melkweg bevindt zich een enorme, uitgestrekte stroom gas: de Magelhaense Stroom. Lang wisten we niet waar het enorme fenomeen vandaan kwam, maar Hubble maakt een einde aan dat mysterie. Het gas is afkomstig uit de twee Magelhaense Wolken.

Het grootste deel van de Magelhaense Stroom is afkomstig van de Kleine Magelhaense Wolk. Het gas verliet de wolk zo’n twee miljard jaar geleden al. Een kleiner deel van de Magelhaense Stroom is afkomstig van de Grote Magelhaense Wolk en ontstond iets recenter.

Elementen
De onderzoekers trekken die conclusie nadat ze de samenstelling van de Magelhaense Stroom bestudeerden. In een groot deel van de stroom troffen de onderzoekers kleine hoeveelheden zuurstof en zwavel aan. Die concentraties waren vergelijkbaar met de concentraties in de Kleine Magelhaense Wolk zo’n twee miljard jaar geleden.

De grote wolk
In het deel van de Magelhaense Stroom dat zich het dichtst bij de Magelhaense Wolken bevindt, troffen de onderzoekers opvallend genoeg veel grotere concentraties zwavel aan. “We vinden een consistente hoeveelheid zware elementen in de stroom, totdat we heel dicht bij de Magelhaense Wolken komen,” vertelt onderzoeker Andrew Fox. “Dan nemen de zware elementen toe. Dit deel is qua samenstelling vergelijkbaar met de Grote Magelhaense Wolk en dat suggereert dat dit deel recenter uit deze wolk werd losgemaakt.”

De Magelhaense Stroom strekt zich langs ongeveer de helft van de Melkweg uit. Op de afbeelding onderaan ziet u de metingen die Hubble uitvoerde. Op de plek waar x-jes staan, is de concentratie zuurstof en zwavel gemeten. De Kleine en Grote Magelhaense Wolk staan ook aangegeven (in roze, rechts). Afbeelding: David L. Nidever, et al. / NRAO / AUI / NSF & Mellinger / LAB Survey / Parkes Observatory / Westerbork Observatory / Arecibo Observatory.

De Magelhaense Stroom strekt zich langs ongeveer de helft van de Melkweg uit. Op de afbeelding onderaan ziet u de metingen die Hubble uitvoerde. Op de plek waar x-jes staan, is de concentratie zuurstof en zwavel gemeten. De Kleine en Grote Magelhaense Wolk staan ook aangegeven (in roze, rechts). Afbeelding: David L. Nidever, et al. / NRAO / AUI / NSF & Mellinger / LAB Survey / Parkes Observatory / Westerbork Observatory / Arecibo Observatory.

Naar de Melkweg toe
De Grote en Kleine Magelhaense Wolk bezitten elk nog flink wat gas en bewegen zich naar de Melkweg en de ring van warm gas die zich daaromheen bevindt, toe. Terwijl ze ons benaderen, drukt het warme gas om de Melkweg het gas langzaam uit deze wolken weg, de ruimte in. Bovendien trekken beide wolken met hun zwaartekracht aan elkaar. Die twee processen hebben er voor gezorgd dat de Magelhaense Stroom tot stand is gekomen, zo denken de onderzoekers.

“We weten nu welke van onze beroemde buren, de Magelhaense Wolken, dit lint van gas dat uiteindelijk in ons eigen sterrenstelsel kan vallen en daar tot de totstandkoming van sterren kan leiden, heeft gecreëerd. En dat is een belangrijke stap als we willen achterhalen hoe sterrenstelsels gas verkrijgen en nieuwe sterren vormen.”