Ruimtetelescoop Hubble heeft een mooie foto gemaakt van een kikkervisstelsel: een vrij zeldzaam type sterrenstelsel dat lijkt op een kikkervisje.

Het heelal barst van de sterrenstelsels. En veelal gaat het dan om spiraalsterrenstelsels (zoals onze Melkweg) of een elliptisch sterrenstelsel. Maar naast deze twee veel voorkomende types, zijn er nog andere – veel zeldzamere – types. Bijvoorbeeld de kikkervisstelsels, gekenmerkt door een heldere ‘kop’ en lange staart.

Zeldzaam
In onze omgeving zijn maar weinig kikkervisstelsels te vinden, zo wees een eerdere steekproef uit. Onderzoekers bestudeerden 10.000 sterrenstelsel in onze nabijheid en ontdekten dat slechts 20 ervan tot het type ‘kikkervis’ behoorden.

LEDA 36252
En eentje daarvan heeft Hubble nu vereeuwigd. Het stelsel op de foto draagt de naam LEDA 36252. Hubble maakte de foto zodat astronomen meer te weten kunnen komen over de eigenschappen van een kikkervisstelsel. En het onderzoek naar LEDA 36252 heeft inderdaad verrassende ontdekkingen opgeleverd.

Afbeelding: NASA / ESA / D. Elmegreen (Vassar College) / B. Elmegreen (IBM’s Thomas J. Watson Research Center) / J. Almeida / C. Munoz-Tunon / M. Filho (Instituto de Astrofisica de Canarias) / J. Mendez-Abreu (University of St. Andrews) / J. Gallagher (University of Wisconsin-Madison) / M. Rafelski (NASA Goddard Space Flight Center) / D. Ceverino (Center for Astronomy at Heidelberg University).

Afbeelding: NASA / ESA / D. Elmegreen (Vassar College) / B. Elmegreen (IBM’s Thomas J. Watson Research Center) / J. Almeida / C. Munoz-Tunon / M. Filho (Instituto de Astrofisica de Canarias) / J. Mendez-Abreu (University of St. Andrews) / J. Gallagher (University of Wisconsin-Madison) / M. Rafelski (NASA Goddard Space Flight Center) / D. Ceverino (Center for Astronomy at Heidelberg University).

Jonge sterren
Doorgaans zijn de sterren in een kikkervisstelsel heel oud. En over het algemeen geldt dat ook voor LEDA 36252. Maar het ‘kopje’ van het sterrenstelsel blijkt verrassend veel jonge sterren te bevatten. De massa van al deze jonge sterren samen is vergelijkbaar met zo’n 10.000 zonsmassa’s. De jonge sterren vormen grote clusters en lijken voornamelijk uit waterstof en helium te bestaan. De onderzoekers denken dat deze jonge sterren het levenslicht zagen toen het sterrenstelsel nauwelijks door andere elementen verrijkt gas uit de omgeving aantrok.

De staart
In de staart van LEDA 36252 zijn zeker vier stervormingsgebieden te vinden. Maar deze zijn wel ouder dan het stervormingsgebied in de ‘kop’.

Tevens laten de observaties zien dat LEDA 36252 krachtige stellaire winden kent en supernova-explosies gaten in de ‘kop’ hebben veroorzaakt. Al met al heeft Hubble weer prima werk afgeleverd met dit gedetailleerde kiekje van een kosmisch kikkervisje.