tw-hydrae

Astronomen hebben met de Hubble-ruimtetelescoop bewijs verzameld dat er een exoplaneet vormt op een afstand van ruim twaalf miljard kilometer bij een ster vandaan. Als dit inderdaad een planeet is, dan is dit de verste planeet van de moederster die tot nu toe is gevonden.

Het gaat om de rode dwergster TW Hydrae op een afstand van 176 lichtjaar bij de aarde vandaan. Wetenschappers troffen een lege strook aan in de protoplanetaire schijf. Dit toont aan dat een vormende planeet deze baan schoonveegt. De lege strook is drie miljard kilometer breed, terwijl de totale protoplanetaire schijf 66 miljard kilometer breed is.

De planeet is relatief klein: slechts zes tot 28 keer massiever dan de aarde. Wetenschappers vermoeden dat de exoplaneet langzaam om de moederster draait, waardoor de lege strook vrij breed is. Des te sneller een exoplaneet om de ster draait, des te nauwer is de lege strook in de planetaire schijf.

Neem de tijd
Planeten hebben tientallen miljoenen jaren nodig om te vormen. Terwijl zij om de moederster draaien, verzamelen de protoplaneten gas, stof en ruimtestenen. Hierdoor ‘groeit’ een planeet. De exoplaneet bij TW Hydrae heeft 200 keer langer de tijd nodig om te vormen dan bijvoorbeeld Jupiter, omdat de afstand tussen TW Hydrae en de moederster veel groter is dan die tussen Jupiter en onze zon. Aangezien Jupiter ongeveer tien miljoen jaar nodig heeft gehad om te vormen, zal de nieuwe exoplaneet twee miljard jaar (!) nodig hebben om volmaakt te worden.

Jonge ster
TW Hydrae is slechts acht miljoen jaar oud. Het is dus onwaarschijnlijk dat er al planeten gevormd zijn rondom deze rode dwerg. Daarnaast is TW Hydrae ongeveer 55 procent zo massief als de zon, waardoor het planeetvormingsproces nog meer vertraging oploopt.

“Het is zeer interessant om zo’n planetair systeem te zien”, vindt John Debes van het Space Telescope Instituut in Baltimore. “Dit is de minst massieve ster ooit ontdekt met een lege strook op een zeer grote afstand.”

900 stuks
Op dit moment zijn er bijna 900 exoplaneten buiten het zonnestelsel ontdekt. Wekelijks komen er nieuwe (kandidaat-)exoplaneten bij. Er valt nog genoeg te ontdekken!