Waarschijnlijk komt het onder meer door de luchtvervuiling.

En ja, daar moeten we ons druk om maken. “Als onze steden ongezond zijn voor vogels – en dat suggereert ons onderzoek – dan moeten we ons als hun buren zorgen maken, omdat we blootgesteld worden aan dezelfde stressors (veroorzakers van stress, red.) als huismussen,” aldus onderzoeker Amparo Herrera-Dueñas.

Bloedonderzoek
Herrera-Dueñas en collega’s bestudeerden Spaanse huismussen in de stad en op het platteland. “We namen een klein beetje bloed af bij elke vogel.” In het bloed werd onder meer gezocht naar signalen van oxidatieve stress. Aan de hand daarvan kan namelijk weer bepaald worden in hoeverre bepaalde stressors in de omgeving – bijvoorbeeld de luchtvervuiling – het afweersysteem van de vogel verzwakt. “Luchtvervuiling of een ongezond dieet kan leiden tot de totstandkoming van vrije radicalen,” legt Herrera-Dueñas uit. “Deze moleculen zijn een bijproduct van een normaal functionerend lichaam, dus onze cellen hebben een mechanisme ontwikkeld om ze te bestrijden.” Maar onder veeleisende omstandigheden kan de productie van vrije radicalen deze mechanismen overweldigen. “En dat veroorzaakt oxidatieve stress. Wanneer dat gebeurt, kunnen vrije radicalen de veroudering van cellen versnellen. In mensen wordt dit in verband gebracht met luchtwegaandoeningen, zoals astma, maar ook hart- en vaatziekten en kanker.”

Afbeelding: 2111695 / Pixabay.

Vrije radicalen
Uit het bloedonderzoek blijkt dat huismussen in de stad veel sterker beschadigd zijn door vrije radicalen dan hun soortgenoten op het land. Bovendien blijkt dat de stedelijke huismussen die schadelijke moleculen wel proberen te bestrijden, maar hun afweersysteem daar – in vergelijking met dat van hun soortgenoten op het platteland – veel minder goed tot in staat is.

Stress
“We ontdekten dat huismussen die in de stad leven veel meer onder stress te lijden hebben dan op het platteland,” vat Herrera-Dueñas het onderzoek samen. “En we brengen dat in verband met verschillen in luchtkwaliteit en dieet.” Stedelijke huismussen zouden het daarbij met name moeilijk hebben tijdens het broedseizoen. “Dan worden ze verscheurd tussen het gebruiken van grondstoffen voor het bestrijden van de giftige effecten van vervuiling en het inzetten van grondstoffen voor het leggen van gezonde eieren.”

Het onderzoek laat volgens de wetenschappers zien dat het hoog tijd is om de stedelijke omgeving te verbeteren. Niet alleen voor de vogels. Maar ook voor de mensen. “We moeten hard werken om de kwaliteit van de stadsomgeving – bijvoorbeeld de luchtkwaliteit en het ontwerp van groene gebieden – verbeteren. Zelfs de restjes die we in de prullenbak in het park gooien zouden ons aan moeten moedigen om beter naar onszelf te kijken: meer noten en fruit en minder chips en koekjes zou beter zijn voor mensen en vogels.”