Na twintig jaar kissebissen zijn wetenschappers het er nu eindelijk over eens hoe snel de ijskappen op Groenland en Antarctica slinken. Uit het onderzoek blijkt dat het smelten steeds sneller gaat: inmiddels drie keer zo snel als in de jaren negentig het geval was.

Dat schrijft een internationaal team van wetenschappers vandaag in het blad Science. De onderzoekers baseren hun conclusies op een grootschalig onderzoek waarin ze de ijsmetingen van elf verschillende satellietmissies combineerden. Het onderzoek geeft daarmee voor het eerst een volledig beeld van de ontwikkeling die ijskappen over een langere periode hebben doorgemaakt.

Zeespiegelstijging
Uit het onderzoek blijkt niet alleen dat de ijskappen nu sneller smelten dan in de jaren negentig het geval was. Ook konden de onderzoekers aantonen dat het smelten van ijs ertoe geleid heeft dat de zeespiegel in twintig jaar tijd met ongeveer 11,1 millimeter is gestegen. Het smelten van de ijskappen is verantwoordelijk voor ongeveer één vijfde van de totale zeespiegelstijging. “De ijskappen van Antarctica en Groenland dragen zeer significant bij aan de huidige stijging van de zeespiegel,” stelt onderzoeksleider Michiel van den Broeke, van de universiteit van Utrecht. “En dat zullen zij de komende decennia ook vrijwel zeker blijven doen.”

WIST U DAT…

Toetsen
Het onderzoek biedt wetenschappers ook de mogelijkheid om eerdere studies naar het ijsverlies op de polen te toetsen. Met de gegevens van elf satellietmissies hebben zij immers een iets vollediger beeld van de situatie dan onderzoekers die zich slechts door één zo’n missie laten leiden. De afname van ijs waar Groenland sinds 1990 mee te maken heeft, bleek aardig overeen te komen met de afname die in eerdere onderzoeken was vastgesteld. Maar op Antarctica lag dat wat anders: de onderzoekers moesten vaststellen dat het ijsverlies daar ietsje langzamer gaat dan onderzoekers eerder stelden. Daarmee is het verlies aan ijsmassa in Groenland nu twee keer zo groot als op Antarctica. “Beide ijskappen lijken nu meer ijs te verliezen dan twintig jaar geleden, maar de snelheid waarmee Groenland ijs verliest, is uitzonderlijk: bijna vijf keer meer dan in het midden van de jaren negentig,” vertelt onderzoeker Erik Ivins. “Het totale verlies van ijs op Antarctica is daarentegen redelijk constant gebleven: de gegevens suggereren dat het verlies aan ijs op Antarctica de laatste tien jaar met ongeveer vijftig procent is toegenomen.”

Het onderzoek was niet gemakkelijk, zo vertelt Van der Broeke. Elf verschillende satellietmissies voor één onderzoek gebruiken, was een hele klus. Zo moesten de meetgegevens eerst worden omgezet naar gegevens die het mogelijk maakten om de resultaten van de verschillende missies met elkaar te vergelijken. “Met de ene techniek is bijvoorbeeld nauwkeuriger, maar korter gemeten en met de andere minder nauwkeurig, maar langer.” Maar het is het uiteindelijk allemaal waard geweest, vindt onderzoeker Andrew Shepherd. “Zonder deze inspanningen zouden we niet in een positie zijn om mensen met zekerheid te vertellen hoe de ijskappen op aarde veranderd zijn en een einde te maken aan de onzekerheid die voor vele jaren heeft bestaan.”